Food for Library Lovers

Food for Library Lovers

Tevreden nip ik van mijn cappuccino, prik in een stukje fruit en muffin, ‘hipsterwaardig’ denk ik… Naast mij vier grijzende mannen in pak, druk pratend over Ex Libris, de documentaire van het jaar. Stropdas vasthoudend, gebogen over een groene smoothie en pokebowl, toewerkend naar de vertoning in de mooie OBA… Een restaurant vol bibliotheekmensen die nog snel even wat naar binnen werken voor die drie-en-een-half uur durende zit!

Dat is niet niks, zou je denken, maar ik heb drie-en-een-half uur genoten, het voelde eigenlijk veel korter (mijn slapende derrière wegdenkend). Voorafgaand aan de docu maakte ik me nog een beetje zorgen, ook voor sommige medekijkers, omdat er a. geen pauze zou zijn (maar die was er toch wel), b. geen ondertiteling (geen probleem) en c. geen gebruik gemaakt wordt van muziek of voice-overs. Waar kijken we dan al die tijd naar, vroeg ik me af, een bewegend boek?

Ex Libris: The New York Public Library, by Frederick Wiseman and Zipporah Films

The unicorn and the salami

Startend met diep galmende woorden van Richard Dawkins, overschakelend naar hilarisch simpele fragmenten van de klantenservicemedewerkers. “A unicorn is a non-existent animal… It does NOT exist…” Ik lach hard, maar mijn ‘inner believer’ treurt zachtjes. Meer vermakelijke scenes, veelal pijnlijk herkenbaar want ja, zulke vragen komen er daadwerkelijk binnen, no joke. Ontroering, kinderen die in alle hectiek, (in my opninion) ontzettend goed, bijles krijgen van een paar ‘meiden’.

We worden meegenomen in het alledaagse reilen en zeilen van de bibliotheekvestigingen van New York. Ik vind het fantastisch dat we een inkijkje krijgen in vergaderingen waarbij iedere aanwezige coffee to go heeft van een andere multinational, overwegend ‘witte’ boardmeetings en over the top top-down bijeenkomsten. Maar met name geniet ik van de uiteenlopende programmering die we minutenlang mogen meemaken! Werkzoek-workshops (Be brutaly transparent!), danslessen met ouderen, een lezing over Marx en Lincoln, over misverstanden rondom de slavernij, de seks bij Joodse deli’s (Send a salami to your boy in the army) en een geniaal stukje spoken word waarvan ik hoop beeldmateriaal te vinden…

Immer Amerikaans, wat kunnen die mensen toch ontzettend goed spreken! Fascinerend is ook het archief, het digitaliseren van boeken, kranten en afbeeldingen, of juist het níet digitaliseren ervan en uren struinen door fotomateriaal voor een onderzoek of kunstproject. Wederom ontzettend enthousiaste mensen met hart voor hun werk en de Bibliotheek, I love it.

Bijles en bijslapen

Hoe wakker en absorberend ik ben, hoe verveeld en uitgeput de gefilmde mensen aandoen, er gaat geen scene voorbij waarop niet iemand schaamteloos ligt te slapen. Vragen doemen op; zijn het daklozen, mensen die een veilig plekje zoeken of die misschien een verplicht aantal bibliotheekbezoeken moeten maken… of is dit gewoon de weergave van een ‘hard knock life’?

Eyeopeners zijn de Bronx en Harlem, microscopische vestigingen maar continu druk bezocht en zo ontzettend hard nodig. Vestigingen waar de maatschappelijke issues veel meer naar voren komen dan in de marmeren hallen van de prachtige centrale waar dure-mensen-feestjes worden gegeven… Speciale lees en schrijf cursussen voor braille, werkgevers promoten hun bedrijven (I want YOU for U.S. Army), een informatiebijeenkomst gegeven voor en door mensen met een beperking, pianomuziek die ondanks de middelmatige kwaliteit toch kippenvel geeft, Afro-Amerikaanse buurtbewoners die verwoed discussiëren over de ongelijkheid in salaris en behandeling. Het grijpt me naar de strot…

Monument voor de Bibliotheek

De zaal leeft mee, lacht mee en we zijn allemaal drie-en-een-half uur lang onderdeel van de Public Library. Ik heb geen seconde gedacht aan een ontbrekend liftmuziekje noch de ondertiteling gemist, laat staan me verveeld te hebben, nee, wat een prachtig kijkje achter de schermen van één van de grootste instituties van Amerika. Het is, naast vermaak, pure food for thought... Maar de film vertelt je niet wat je met de geziene informatie moet, hoe je je moet voelen of hoe te handelen, legt niets op, je moet het zelf vertalen en al dan niet gebruiken. En nu waren wij natuurlijk allemaal library lovers maar in mijn ogen is deze documentaire een must see voor de volledig rest van Nederland… Het is een schat aan informatie, relevantie en van onschatbare maatschappelijke waarde, iets waar wij ons dagelijks mee bezig houden.

Zoals Francien van Bohemen van de VOB na afloop zo mooi uitriep, “Dit is een monument voor de Bibliotheek!”.

neversaynicky

Reacties (0)

Reageren