Crowdfunding, iets voor bibliotheken?

Alternatieve financieringsvormen zoals ‘vrienden van’-concepten en crowdfunding zijn hot topics in de bibliotheekbranche. De subsidie vermindert en bibliotheken willen de dienstverlening zoveel mogelijk in stand houden. Er zijn genoeg verhalen over ondernemers die de laatste jaren tien- of honderdduizenden, en soms zelfs miljoenen euro’s hebben opgehaald met crowdfunding. Kan een bibliotheek dat ook? In 2014 is in Nederland 63 miljoen euro opgehaald. Het gemiddelde bedrag dat wordt opgehaald met crowdfunding is € 100.000,-. Maar wat is crowdfunding precies? En is dat wel wat voor de bibliotheek? Waar moet je beginnen? Wat zijn de do’s and dont’s?

Wat is crowdfunding?

Crowdfunding gaat in principe als volgt: een groep of persoon, dat kan zowel een ondernemer als particulier zijn, wil een project starten, maar heeft onvoldoende startkapitaal. Om dit kapitaal te verwerven biedt hij of zij het project aan (bijvoorbeeld op een platform op het internet) en vermeldt het benodigde bedrag erbij. Op deze manier kan iedereen investeren in het project. Het idee erachter is dat veel particulieren een klein bedrag investeren en dat deze kleine investeringen bij elkaar het project volledig financieren. Dit in tegenstelling tot bankkredieten en grootinvesteerders, waarbij er sprake is van slechts één of enkele investeerders die een groot bedrag inbrengen. Deze kleine investeerders noemt men 'the crowd', het Engelse woord voor de mensenmassa.

In Nederland zijn ongeveer 120 platforms voor crowdfunding actief. De meeste hebben een eigen focus. Een platform dat zich richt op cultuur is Fondspodiumvoordekunsten.nl. Ook Voorjebuurt.nl past goed bij bibliotheken.

Er zijn verschillende typen crowdfunding. Het populairst is de lending based crowdfunding. De ondernemer leent geld en betaalt terug met rente. Soms betaalt de ondernemer zelfs meer rente dan de bank. Daarnaast zijn er ook crowdfunding-acties zonder tegenprestatie, met prestatie in natura, een aandeel in het bedrijf of een combinatie van de mogelijkheden.

Strikte regels bij crowdfunding

Je moet altijd een doelbedrag stellen en een termijn waarbinnen je dat wilt halen. De optimale termijn blijkt 30 dagen te zijn. Bij de meeste crowdfunding-platforms moet het doelbedrag volledig gehaald worden, anders krijgt de ondernemer niets en de investeerders krijgen hun geld weer terug. Ook het resultaat waarvoor je funding aanvraagt moet zichtbaar zijn en echt behaald worden binnen de gestelde termijn.

Crowdfunding begint in het eigen netwerk. De eerste acht uur van de crowdfunding-actie zijn cruciaal. Dan moet al een behoorlijk (liefst al 20 tot 30 procent) deel van het doelbedrag binnen zijn. Sommige platforms doen daarom een softlaunch: eerst een week de actie alleen voor intimi openstellen en daarna voor het ‘grote publiek’. Dan heb je een week om een startkapitaal van intimi te verkrijgen.

Voorbereiding is erg belangrijk. Je moet alle officiële documenten overleggen aan het platform. Het platform wil onder andere de jaarrekeningen zien en met je accountant praten. Op de meeste platforms is een risicoprofiel te zien waarop het platform je indeelt. Sommige platforms laten slechts 7 procent doorgaan van de aanvragen om een actie te starten.

Je moet als ondernemer zelf aanwezig zijn op sociale media en in de pers. Sommige platforms helpen je hierbij (tegen betaling). Sommige platforms bieden een crowdfund-coach. Als je een actie mag starten, word je geholpen door zo’n coach. Drie aspecten moeten zichtbaar zijn voor het publiek: de persoon (ondernemer), het project en de beloning. Hierover communiceren is van groot belang. Video is een belangrijke vorm van communicatie.

De voordelen van crowdfunding naast financiering zijn: een check op marktpotentieel, promotie van je project of instelling en mogelijke contacten met leveranciers en distributeurs.

Crowdfunding kost ook geld. Gemiddeld betaalt de ondernemer startkosten rond € 350,- en 3,25 procent van het doelbedrag bij het behalen. De investeerder betaalt 0,9 procent over de inleg.

Crowdfunding heeft veel voordelen. Je doelgroep, partners en andere geïnteresseerden investeren in jou waarmee ze aangeven dat ze je visie en bijdrage aan de samenleving belangrijk vinden. Het geeft inzicht in de interesse voor je dienst én heel belangrijk: je krijgt je financiering rond!

Er zijn verschillende succesverhalen, zeker ook in de culturele sector: de Weesper Boekhandel (vriendenvandeweesperboekhandel.nl/crowdfunding), Polaregaatdoor.nl en donnermoetblijven.nl. In de bibliotheekbranche heeft Cubiss zich op crowdfunding gestort met een drietal bibliotheken. Zie: crowdlokaal.nl/crowdfunding-en-bibliotheken.

De conclusie die we kunnen trekken, is dat crowdfunding veel mogelijkheden en voordelen heeft, maar dat het een tijdrovende aangelegenheid is waarin energie en aandacht gestoken moeten worden om het tot een succes te kunnen maken.

Meer informatie op

startcrowdfunding.nl
www.2miljoeninvesteerders.nl
www.voordekunst.nl
www.voorjebuurt.nl

Voor vragen over crowdfunding kun je terecht bij Mirjam Groenestein, tel. 023 55 46 389, e-mail mgroenestein@probiblio.nl

Lees ook

Friendraising
Voorbeelden vriendenabonnement
Interessante cases