5 handige links voor bibliotheken die willen samenwerken met ontwerpers

Blog Programmering Collectie
Gepubliceerd op 13 november 2025

Door Jasper Poortvliet

Steeds meer bibliotheken werken samen met ontwerpers, kunstenaars en andere professionals uit de creatieve sector. Dat is niet zo vreemd: deze sector zit vol verbeeldings- en ontwerpkracht; precies wat nodig is om bibliotheken toekomstbestendig te houden. De creatieve sector is bovendien een van de topsectoren van Nederland, en er liggen dus volop kansen om elkaar te versterken.

Maar waar begin je als je als bibliotheek met een ontwerper wilt samenwerken? Welke afspraken moet je maken, en hoe zorg je voor een eerlijke samenwerking? Hieronder vind je 5 handige links naar toolkits en richtlijnen die je op weg helpen.

1. Innovatie inkopen bij de overheid

Wanneer je als bibliotheek een ontwerper of creatief bureau wilt inschakelen, krijg je te maken met inkoop- en aanbestedingsregels. Deze tool helpt je te bepalen wat het verschil is tussen inkopen en aanbesteden, welke procedure past bij jouw vraag, en biedt praktische tips van ervaren inkopers. Een ideale start voor iedereen die met innovatieve samenwerkingen aan de slag wil.

2. Pitchcode 2025

De Pitchcode is dé richtlijn voor het organiseren van een eerlijk en transparant pitchproces. Hij geeft duidelijke handvatten voor het opstellen van een briefing, het bepalen van een redelijke pitchvergoeding en het maken van afspraken over intellectueel eigendom. Zo weet je zeker dat je als bibliotheek op een professionele en respectvolle manier met ontwerpers samenwerkt.

3. Auteursrechten: know-how voor opdrachtgevers

Wie samenwerkt met ontwerpers, werkt met creatief eigendom. Bibliotheken zijn vaak al bekend met leenrecht, maar in een ontwerpcontext gelden andere regels. Deze publicatie van de BNO legt helder uit hoe je goede afspraken maakt over auteursrechten — zodat het duidelijk is wie wat mag gebruiken, delen of door ontwikkelen.

4. Ontwerpwedstrijden voor studenten of starters

Wil je jonge ontwerpers of studenten betrekken bij een creatieve uitdaging in jouw bibliotheek? Deze richtlijn helpt je om een ontwerpwedstrijd eerlijk en zinvol te organiseren. Zo voorkom je dat deelnemers onnodig veel werk doen zonder vergoeding, en bouw je aan een positieve relatie met de volgende generatie ontwerpers.

5. Fair Practice Code

De Fair Practice Code is een gedragscode voor iedereen die werkt in de culturele en creatieve sector. Hij biedt een helder kader voor eerlijk werken, goed betalen en verantwoord opdrachtgeverschap. Een must-read voor elke bibliotheek die op een duurzame manier wil samenwerken met ontwerpers.

Tot slot

Samenwerken met ontwerpers vraagt soms om andere afspraken dan je gewend bent, maar het levert veel op: nieuwe perspectieven, andere ideeën en creatieve oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen.

Kom je er niet helemaal uit of wil je eens sparren over hoe jouw bibliotheek hiermee aan de slag kan? Neem contact op met Jasper Poortvliet.