5 adviezen: in gesprek met queer jongeren over de bibliotheek als safe(r) space

Waarom is een safe(r) space belangrijk voor queer jongeren?

Niet alle plekken zijn veilig voor lhbtiqa+’ers, dat merken de jongeren die wij spraken ook op. Sommige van hen groeien op in een thuissituatie waar begrip voor het queer zijn ontbreekt, en er vooral op een negatieve manier over queer personen wordt gesproken. Onderdeel zijn van een gemeenschap kan dan zorgen voor herkenning, je ziet dat er meer mensen zijn zoals jij. Ze hebben behoefte aan contact met die gemeenschap en een hechte vriendengroep van gelijkgestemden waarmee ze kunnen samenkomen op een gezellige plek. En de bibliotheek kan zo’n plek zijn.  

Samen met de groep bezochten we verschillende openbare plekken in Den Haag. We gingen in gesprek over wat ervoor zorgt dat je je ergens helemaal vrij en veilig voelt om jezelf te zijn, en wat juist niet. We zetten de belangrijkste adviezen van de jongeren op een rijtje.

5 adviezen aan bibliotheken

1. Train medewerkers in queer-sensitief werken 

Medewerkers moeten minimaal de basiskennis over gender en seksualiteit bezitten. Het is ook belangrijk dat één of meerdere medewerkers op de hoogte zijn van de queer collectie. Zo kunnen ze queer jongeren beter adviseren en kunnen ze een praatje met hen maken over een bepaald boek. Het is fijn als de medewerkers die goed op de hoogte zijn iets dragen waardoor dat zichtbaar is, zodat queer jongeren weten bij wie ze terecht kunnen. Tip: lees zelf eens een queer jongerenboek! 

2. Zorg voor meer zichtbaarheid van de queer collectie 

De queer collectie mag duidelijker zichtbaar zijn, maar zorg ervoor dat het subtiel blijft. Subtiele zichtbaarheid zit bijvoorbeeld in het toevoegen van een regenboogje op de rug van het boek of een poster met instructies over waar je de boeken kan vinden. Een grote kast met regenboogkleuren en een geïsoleerde queer collectie kan voor sommige jongeren onveilig voelen. Mocht je hier wel voor kiezen, zorg er dan voor dat de queer collectie óók beschikbaar blijft in de reguliere kasten. Zo kunnen queer jongeren die dat willen in alle rust de collectie bekijken. Bovendien blijven de boeken zichtbaar voor jongeren die niet specifiek opzoek zijn naar een queer boek, maar het toevallig tegenkomen bij een andere categorie.  

3. Organiseer activiteiten waarbij queer jongeren elkaar leren kennen 

Veel queer jongeren hebben behoefte aan een plek waar ze erbij horen, in plaats van anders zijn dan de norm. Ze willen in contact komen met gelijkgestemden en vrienden maken die net zo zijn als hen. Organiseer laagdrempelige momenten waarop zij elkaar kunnen ontmoeten, zoals een queer boekenclub of queer studiesessie. Denk ook aan het programmeren van informatieve activiteiten die aansluiten bij de queer gemeenschap, bijvoorbeeld over queer geschiedenis. 

4. Weet queer jongeren te vinden 

Bibliotheken weten jongeren nog niet altijd te bereiken. Om je aanbod onder de aandacht te brengen bij queer jongeren begin je bij het bestaande netwerk, denk aan Jong&Out en GSA’s van scholen in de buurt. Welke organisaties en initiatieven staan nog meer in contact met de lhbtiqa+ gemeenschap? Daarnaast is het fijn als er een pagina op de website staat waarop alles is verzameld wat met queer–zijn te maken heeft, van de nieuwste boekentips tot activiteiten. En vergeet vooral niet te promoten via social media! 

5. Vertaal queer-sensitiviteit naar de hele organisatie 

Het is belangrijk dat je inzet oprecht voelt voor queer jongeren. Alleen het dragen van een regenboogpin zonder enige kennis te hebben over het belang ervan is niet genoeg. Draag een regenboog-pin als teken van erkenning én als uitnodiging voor vragen over queer boeken of activiteiten. Neem anti-discriminatie op in de huisregels en zorg ervoor dat dit uitgedragen wordt door alle medewerkers. En zorg voor signalen waaruit blijkt ‘hier kan ik mezelf zijn’, zoals een pride-vlag of queer poster.  

We sloten we de dag af met een pizza bij Le Refuge*, een safe space voor queer jongeren. Le Refuge is een plek in Den Haag waar lhbtiqa+ jongeren welkom zijn wanneer ze zich nergens anders thuis voelen. Benieuwd naar de aanpak van Le Refuge? Neem contact op met Dante van Stichting Queer Mind.