-
- ...
- Thema's
- Basisvaardigheden
- Nog één maand tot de verkiezingen: dit kun je nú nog doen
Nog één maand tot de verkiezingen: dit kun je nú nog doen
Nog maar een maand tot de gemeenteraadsverkiezingen. In veel bibliotheken is er al van alles in gang gezet: samenwerkingen, programmalijnen, plannen voor activiteiten. En misschien denk je nu: we zijn eigenlijk laat… wat kunnen we nog? Goed nieuws: juist in de laatste weken kun je als bibliotheek veel betekenen. Niet met groot en ingewikkeld, maar met slimme, laagdrempelige acties die inwoners helpen om hun weg te vinden in verkiezingstijd. Hieronder vind je de tips uit het Verkiezingsdossier die je in de laatste maand nog kunt oppakken.
1. Maak verkiezingen zichtbaar in je bibliotheek
De eerste stap is simpel: zorg dat mensen het zien. Richt een verkiezingsinformatiehoek in met bijvoorbeeld stemhulpen, uitleg over het stemproces, lokale info en (als je die hebt) verkiezingsmaterialen in gewone en makkelijke taal. Of zet een thematafel neer met boeken over democratie, samenleving, en actuele thema’s. Denk ook aan romans, graphic novels en jeugdboeken: die trekken vaak nét andere bezoekers. Wil je het extra lokaal maken? Vraag fractievoorzitters naar hun top 5 inspirerende boeken en zet die als mini-etalage bij elkaar. Bibliotheek Gouda verzamelde zelfs de favoriete boeken van álle lokale lijsttrekkers, net zoals Bieb voor de Zaanstreek:
2. Maak de verkiezingen zichtbaar in je communicatie
In de laatste maand win je vooral met herkenning en herhaling van je communicatieboodschap. Houd rekening met de onderstaande punten:
- Denk goed na over wie je wil bereiken, en stem daar je communicatiekanalen op af. Heb je tijd te kort? Focus je liever op 2 kanalen die je goed benut, dan dat je al je communicatiekanalen half gebruikt.
- Zorg voor één herkenbare boodschap die overal terugkomt, zowel online als in de bibliotheek zelf.
- Vergeet de socials niet! Tel bijvoorbeeld af op social media af tot de verkiezingen, zoals: ‘nog X weken tot de verkiezingen, weet jij al op wie je stemt?’ of ‘Dit kun je bij ons doen’, ‘Morgenmiddag organiseren we X ter voorbereiding op de verkiezingen’.
- Je hoeft niet per se een nieuwe (mini)campagne te bedenken, maar koppel het aan bestaande terugkerende activiteiten of inloopuren.
- Maak gebruik van je partners. Hebben zij activiteiten waar je bij aan kunt sluiten? Vraag of ze jullie social posts ook willen delen, zo krijg je meer bereik.
- Houd rekening met laagdrempelig taalgebruik. Taal tijdens verkiezingen kan soms best ingewikkeld zijn. Niet helemaal zeker of iets laagdrempelig genoeg is? Maak gebruik van de website Is het B1?. Op deze website kun je controleren of bepaalde woorden B1-niveau zijn.
3. Organiseer één laagdrempelig moment (en herhaal het)
Je hoeft geen grote debatavond op poten te zetten. Eén goed gekozen format is vaak effectiever en kun je herhalen als dat nodig is. Een paar ideeën voor de laatste maand zijn:
- Oefenen met de StemWijzer in de DigiHandig app: zet tijdens een bijeenkomst als een Digicafé de module over de StemWijzer centraal in de DigiHandig app. Daarin leren bezoekers stap voor stap hoe je de StemWijzer gebruikt op je telefoon, tablet of computer. Deze nieuwe module is beschikbaar vanaf 18 februari.
- Kieswijzer-café: bezoekers vullen een stemhulp in met hulp van een medewerker of vrijwilliger, met ruimte voor vragen.
- Inloop ‘verkiezingen in makkelijke taal’: laagdrempelig, zonder aanmelding, met uitleg en gesprek.
- Workshop nepnieuws / feit of fictie: zeker in verkiezingstijd actueel en concreet.
- Dialoogtafel: geen debat, maar een gesprek in kleine kring, begeleid met duidelijke spelregels.
Tip voor een dialoogtafel: Houd het kort (60–90 minuten), plan het op een moment met natuurlijke aanloop, bijvoorbeeld aansluitend op een taalhuismoment. Zorg dat je in de bibliotheek zelf al zichtbaar maakt dat het eraan komt.
4. Zet in op ontmoeting
Verkiezingstijd kan polariseren. Juist dan is de bibliotheek de plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten zónder dat ze meteen tegenover elkaar staan. Dit soort formats hoeft niet perfect. Het is vooral belangrijk dat de sfeer veilig is en de gespreksregels helder zijn, zodat mensen durven te vragen en zo hun mening kunnen vormen.
Gebruik een praktische vormen die je snel kunt organiseren, zoals politiek speeddaten (korte gesprekjes met stellingen of vragen), een vragenwand (bezoekers schrijven op wat ze willen weten of belangrijk vinden in hun gemeente) of een mini-zeepkist (een fysieke of online plek waar mensen in 1 minuut een vraag of gedachte delen).
5. Versterk je service: weet waar je naar kunt verwijzen
In de laatste maand komen er veel praktische vragen. Als bibliotheek kun je helpen door wegwijs te maken, zonder je persoonlijke mening te geven. Een korte interne briefing van 15 minuten kan al genoeg zijn zodat iedereen voorbereid is.
Zorg dat je team weet:
- waar de verkiezingsinformatie ligt (fysiek en online),
- welke activiteiten er zijn en wanneer,
- hoe je mensen doorverwijst naar ondersteuning (bijvoorbeeld via IDO/DigiTaalhuis),
- dat de positie van de bibliotheek open, feitelijk en gastvrij is.
Maak keuzes in wat je doet
Je hoeft natuurlijk niet alles te doen. Kies liever één of twee acties die goed passen bij jouw bibliotheek en je lokale context, en doe die goed en zichtbaar. Juist in de laatste maand kun je mensen helpen om betrouwbare informatie te vinden, zich zekerder te voelen over stemmen en met elkaar in gesprek te blijven.
Online uitwisseluurtje
Op 24 februari van 13:00 tot 14:00 uur organiseren we een online uitwisseluurtje over de gemeenteraadsverkiezingen. Bibliotheken delen met elkaar wat ze organiseren rondom de verkiezingen. Wil je delen of inspiratie opdoen? Meld je aan bij Noor Kuijpers.
In het verkiezingsdossier van de SPN vind je activiteiten die je in 1 week kunt organiseren.
Wil je sparren over wat in jouw gemeente het beste past (en wat haalbaar is in korte tijd)? Laat het ons weten. We denken graag mee.
Relevante links
Heb je vragen?
Aniek van Son
Expertises
Artikelen van Aniek
