TikTok in de bibliotheek: 3 bibliotheken vertellen hoe zij dat aanpakken

Alle 3 zijn deze bibliotheken al langere tijd op TikTok actief, met veel succes. Zo bereikte een video van bibliotheek Zuid-Kennemerland ruim 40.000 views, Gooi+ tikte 327.000 views aan en ging Heusden viral met een miljoen views. Inspirerend!

De TikTok-drempel

Dat succes ontstond echter niet zomaar. “Ik dacht eerst dat TikTok niks voor de bieb zou zijn,” vertelt Danique van de Voorn van Bibliotheek Zuid-Kennemerland. “Ik zag langzaam maar zeker een verschuiving naar een oudere doelgroep ontstaan. Ook gingen de populaire dansjes langzaam maar zeker weg en werd het een groot platform waar je werkelijk álles kan vinden.” Dit maakte het voor haar bibliotheek een interessant platform om actief op te worden.

Daniek van Niewenhuijzen van Bibliotheek Gooi+ sluit hierbij aan. “We waren op zoek naar manieren om ons bereik te vergroten,” vertelt ze. Met de groep van 171 mensen die ze per post op Instagram bereikte had ze het gevoel dat er meer in zat. “Video-content wordt door de algoritmes van social mediaplatforms bevoordeeld ten opzichte van statische content, waardoor je veel meer niet-volgers kunt bereiken.” Dit maakt het een ideale kans om een nieuw publiek aan te spreken. Daarnaast was het ook een doelstelling binnen de organisatie om een jonger publiek te bereiken. “We moeten uit die algoritme-bubbel stappen van collega’s en mensen die de bibliotheek al kennen.”

Dit gold ook voor Bibliotheek Heusden. Hester Heijmans besloot daarom om een TikTok-account te starten. “Ik begon als enige Gen Z-er bij onze bibliotheek. Het was moeilijk om andere jongeren te bereiken via de al bestaande social media-accounts, dus TikTok leek een goed platform om uit te proberen.” Vanuit de organisatie was het als speerpunt benoemd om meer mensen tussen de 18 en 25 jaar naar de bibliotheek te trekken, dus dit sloot daar naadloos op aan.

Kijkers laten zien dat de bibliotheek wél leuk is

Bij alle 3 speelde er een wens om nieuwe doelgroepen aan te spreken, die met traditionele social mediakanalen zoals Facebook en Instagram nog niet bereikt werden. Ze richtten zich dan ook op de doelgroep tot ongeveer 28 jaar, met als doel om te laten zien wat de bibliotheek allemaal te bieden heeft. “Met onze video’s proberen wij deze jongeren te laten zien dat de bibliotheek niet stoffig is en dat we tegenwoordig veel meer aanbieden dan alleen lezen,” legt Hester uit. “Ook al is lezen ook erg leuk!” voegt ze er met een knipoog aan toe.

Ze is niet de enige die hoopt het imago van de bibliotheek bij jongeren op te frissen. “Het idee is dus vooral dat een kijker denkt: hey, dat is een grappige video! Oh, huh! Dat is van de bieb, dat is grappig zeg, ik wist niet dat ze dit deden!” vertelt Danique. Deze insteek is goed terug te zien in bijvoorbeeld de Brainrot-video, hieronder:

Laten zien dan de bibliotheek veel meer te bieden heeft dan boeken is voor Daniek van bieb… ook zeker een speerpunt. “We hopen te bereiken dat zij ontdekken dat de bibliotheek ook een plek is waar ze zich thuis mogen voelen, én bewust zijn van alles wat we hen kunnen bieden.” Want ook voor deze groep jongeren is het aanbod groot: hulp bij studiefinanciering, experimenteren met 3D-printen, studeren met elkaar of een online cursus volgen. “Veel van de jongeren zien de bieb voornamelijk als studieplek, of hebben ons zelfs nog nooit bezocht,” vertelt Daniek. Ze hoopt met de TikTok video’s om voor meer mensen van dienst te zijn.

Tips van de bieb, voor de bieb

Dat klinkt natuurlijk allemaal hartstikke mooi. Opgepoetst imago, blije jongeren die de weg in de bibliotheek weten te vinden. Maar video’s maken kost tijd. En hoe maak je eigenlijk video’s die goed bekeken worden?

“Hoe minder tijd we erin stoppen, hoe beter de video’s het doen,” lacht Danique. “We merken dat vooral de korte video’s die je even tussendoor maakt het veel beter doen qua bereik en interactie dan video’s waar we bijvoorbeeld een videomaker voor hebben ingehuurd.”

Daniek: “Humoristische video’s die inspelen op actuele trends werken met afstand het beste,” vertelt ze. Voorbeelden hiervan vindt je in het artikel inspirerende content. “Ik geef de trends altijd een biebtintje,” vertelt Hester. Danique vraagt hiervoor haar 21-jarige collega. “Zij zit veel meer in de grappige trends,” vertelt ze. “Onze oudere collega’s begrijpen die trouwens helemaal niet,” voegt ze lachend toe. Een belangrijke tip dus, vraag een jongere collega om mee te denken met ideeën voor video’s. Dit hoeft niet iemand uit jouw team te zijn, maar kan ook juist iemand van de front-office of programmering zijn.

Ook het toevoegen van trending audio trekken vaak veel kijkers. Hierbij wordt er een trending muziekje of een ander soort geluid onder de video geplaatst, en als mensen één video hebben gezien met die audio en die liken, dan krijgen ze vaak meer video’s met dezelfde audio te zien. Een handige tip voor een groter bereik dus!

Hoe val je op?

“We hebben te maken met een aandachtseconomie waarin aandacht het meest kostbare is wat je kunt verdienen. Aandacht is het begin van de klantreis – het plant een zaadje dat uiteindelijk kan uitgroeien tot een bezoeker,” legt Daniek uit. En die aandacht verdienen, dat kan een uitdaging zijn,  zeker als je in een klein team of zelfs in je eentje werkt. En dat tegenover grote commerciële partijen met complete contentteams.

“Daarop zijn twee antwoorden,” vertelt Daniek. “Relevantie en opvallen. Door buiten het verwachte plaatje te treden én aan te sluiten bij een relevant thema of trend, verdien je aandacht.”
Hierbij kijkt Daniek buiten de gebaande paden, juist om die aandacht te verdienen van mensen die niet al fan van de bibliotheek zijn. Door deze strategie worden er veel meer mensen bereikt dan enkel de eigen volgers. “Content die vermaakt of inspireert, wordt eerder gedeeld.”  Waardoor je dus uit het niets opeens viral kunt gaan met een video.

TikTok werkt onverwacht verbindend

Danique, Hester en Daniek zijn alle 3 nu al een tijdje bezig met het maken van video’s in hun bibliotheek. Dit gebeurt ook vaak samen met collega’s, en dat was in het begin af en toe even aftasten. “Collega’s vonden het in het begin best spannend dat we met videocontent en TikTok aan de slag gingen,” vertelt Daniek. “Dat had ook te maken met de manier waarop – inspelen op trends en humor – is misschien niet de meest voor de hand liggende aanpak voor de bibliotheek.”

Inmiddels zien alle 3 de bibliotheken dat de collega’s enthousiast meedoen. Zo heeft Hester een vaste collega van de front-office waar ze vaak samen video’s mee maakt. “De virale video’s met Hermien leveren enorm veel leuke en positieve reacties op! Ook collega’s vinden deze manier van communiceren effectief en vooral leuk.” Hermien is voor veel mensen uit de omgeving van Heusden inmiddels een bekend gezicht.

Bij Gooi+ zijn de collega’s ook helemaal om. “Inmiddels willen collega’s van verschillende leeftijden en vestigingen meedoen aan video’s. Zelfs onze vice-directeur heeft een keer meegedaan!” vertelt Daniek enthousiast. “Superleuk om te zien hoe het leeft in de organisatie.”

Op die manier kan het maken van video’s ook verbindend zijn over verschillende afdelingen. Het is de ideale kans om het talent van de front-office, programmering, collectie en educatie in te zetten, allemaal op hun eigen expertise maar allemaal met het doel om de bibliotheek in het zonnetje te zetten.

De kanttekeningen van TikTok

Nu zijn deze 3 erg enthousiast over het gebruik van TikTok, maar zou dit voor alle bibliotheken in Nederland wat zijn?

“Zeker!” reageert Danique. “Alleen: je moet er écht veel tijd in stoppen. Als je een tijdje niks post is het lastig om weer te starten.” Dit heeft er ook mee te maken dat je de trends niet meekrijgt. “Je moet het zelf dus ook echt heel erg leuk vinden om op TikTok te zitten.”

Daarnaast is het belangrijk om van tevoren goed na te denken over je doelgroep en je doelen. “Ik zou er zeker mee aan de slag gaan, maar bedenk wel wat je ermee wil doen, welke doelgroep je het liefst aan wil spreken.”

Naast het onderwerp strategisch benaderen, benadrukt Danique ook de operationele werkzaamheden. “Kijk vooral ook naar de praktische kant, is het wel haalbaar om dit in te zetten? Is er een collega die hier tijd voor kan krijgen?” Daniek sluit hierbij aan. “Begin met een duidelijk plan. Hoeveel uur kun je eraan besteden? Welke doelen wil je behalen?”

De kansen van TikTok

Toch zijn ze het er onverminderd mee eens dat TikTok de slagkracht van de bibliotheek kan vergroten. “Zeker als je op zoek bent naar nieuwe manieren om mensen te bereiken. Videocontent bereikt bij ons gemiddeld veel meer niet-volgers dan onze reguliere content ooit deed,” vertelt Daniek.

“Beeld werkt altijd beter dan tekst,” vult Hester aan. “Vooral jongeren hebben een erg korte aandachtsspan, en hebben veel prikkels nodig.”

Wil je ook aan de slag met TikTok in de bibliotheek?

En jouw publiek laten zien dat jouw bibliotheek ook gewoon leuk is? Klop gerust aan voor advies. Veel dank aan Danique, Daniek en Hester voor de tijd en het delen van hun kennis en kunde.