Van Google naar ChatGPT: waarom je online informatie nu extra telt

Zo zoeken mensen vandaag

Hoe we informatie zoeken is enorm veranderd in de afgelopen jaren. Door de komst van AI zien we zoekmachines steeds meer als persoonlijke assistenten, waar we hulp van kunnen verwachten. Ik kreeg ooit op school les over hoe ik zoekmachines moest gebruiken, inmiddels doen zoekmachines er alles aan om jouw taal te spreken. En dat leidt ertoe dat mensen steeds minder zoeken in kernzoekwoorden, maar juist schrijven vanuit een behoefte. Mensen zoeken niet op ‘bibliotheek x’, maar ze schrijven: ‘Ik heb hulp nodig met mijn DigiD’. (Bron: YoungDigitals)

Steeds vaker fungeert AI als de poortwachter die beslist of jij als bibliotheek relevant genoeg bent om als tip mee te geven aan de zoeker. Wanneer jouw lokale bibliotheek dan niet wordt genoemd, is de kans groot dat je voor de zoeker buiten beeld blijft. AI baseert zich op bestaande online informatie en is daarmee niet neutraal. Als bibliotheken en andere publieke organisaties daarin onvoldoende zichtbaar zijn, worden hun waarden en diensten ook minder meegenomen in wat AI aan mensen laat zien.

Dit is extra belangrijk voor bibliotheken, omdat de mensen die we graag willen bereiken vaak ook de mensen zijn die een grotere afstand tot de bibliotheek hebben. Denk hierbij aan mensen uit de NT1- of NT2-doelgroep. AI-zoekmachines kijken door taal- en spelfouten heen en kunnen ook vanuit andere talen de relevante informatie geven. Of iemand nu in het Nederlands of Pools schrijft dat hij in jouw regio hulp wil met de belastingbrief, dat maakt voor de AI-zoekmachine niet uit (Bron: IBM). Dit is een voordeel van zoeken met AI ten opzichte van traditionele zoekmachines, omdat nieuwe doelgroepen zo goed bereikt worden.

Wat is GEO en hoe begin je?

Om jouw bibliotheek goed uit AI-zoekmachines te laten komen, kun je aan de slag met GEO (Generative Engine Optimalisation) Je hoeft hiervoor geen technische kennis te hebben, veel van deze stappen kun je vandaag al zetten.

Tip 1: maak een duidelijke ‘over ons’-pagina

Zorg dat er op één plek helder staat waar jouw bibliotheek zich bevindt. Noem hierbij alle vestigingen specifiek met daarbij het adres, en noem ook de regio en de gemeente. Vertel verder ook zo concreet mogelijk welke diensten je aanbiedt. Noem hierbij de collectie, maar bijvoorbeeld ook taalhuis en de cursussen die worden aangeboden. Vergeet je openingstijden niet! Dit is het soort concrete informatie waar AI-zoekmachines zich op baseren.

Tip 2: maak een pagina met veelgestelde vragen (als je die nog niet hebt)

Onderzoek wat veelgestelde vragen zijn en maak hier een FAQ-pagina van. AI-zoekmachines worden ingezet om vragen te beantwoorden. Help ze daarbij!

Denk hierbij aan:

• Hoe word ik lid?
• Kan ik zonder lidmaatschap binnenlopen?
• Helpt de bibliotheek met digitale vragen?
• Is de bibliotheek gratis?

Tip 3: Schreeuw de plaatsnaam van je bibliotheek van de daken

Noem op diverse pagina’s de plaatsnaam van je bibliotheek. Wanneer een AI-zoekmachine jouw website scant, ziet hij alleen tekst en geen logo’s. Noem daarom ook op de pagina van het Taalhuis of digicafé de plaats waar mensen jou kunnen vinden. Omdat er zoveel bibliotheken zijn, is dit het stukje waarop de AI-zoekmachine kan bepalen of de informatie relevant is voor de zoeker. Zo bereik je de regionale zoeker optimaal.

Tip 4: Zorg dat je ‘Google mijn bedrijf’ op orde hebt

Vul ‘Google mijn bedrijf’ zo volledig mogelijk in. Het Google-account van jouw bibliotheek is als het goed is gekoppeld aan ‘Google mijn bedrijf’. Dit geeft aan iedereen die naar jouw bibliotheek zoekt met Google en kort overzichtje met relevante informatie. AI-zoekmachines gebruiken deze informatie ook om te zien of iets passend is voor een zoeker. Voeg ook foto’s en omschrijving toe als je dit nog niet hebt.

Tip 5: Post op verschillende kanalen

Wees actief op social media. AI-zoekmachines zien bronnen als extra relevant als er op meerdere kanalen iets over gezegd wordt. Plaats bijvoorbeeld zowel op je website, als op je Facebook-, Instagram-, podcast- en TikTok-account iets over Taalhuis. Voor AI-zoekmachines zijn dit signalen van betrouwbaarheid en autoriteit. Dat deze bronnen allemaal van jouzelf zijn, maakt voor AI niet uit. Mooie kans om een ‘Wij van WC-eend’-tactiek in te zetten.

Tip 6: ga voor content waar mensen graag naar kijken

Maak leuke content. Content die goed presteert op platforms, wordt door AI sneller gezien als relevante bron. Zorg ervoor dat je alle media die je inzet één goede boodschap hebt, die mensen leuk vinden om naar te kijken. Maak jouw boodschap vermakelijk en zorg dat mensen blijven hangen, en plaats deze op verschillende kanalen. Het doel van alle social media platforms is dat mensen er meer tijd op spenderen. Het algoritme beloont jouw content dan ook als mensen deze afkijken. En als jouw content het goed doet, dan herkent AI dus weer als betrouwbare bron.

Het is hierbij belangrijk dat je informatieve content combineert met entertainment, én zorg ervoor dat je je niet blind staart op volgers. Engagement is tegenwoordig veel belangrijker, omdat de content aan veel meer mensen wordt getoond dan alleen jouw volgers. Bedenk wat mensen leuk vinden om te kijken. Denk bijvoorbeeld aan een video over jullie openingstijden die veranderen. Dit kan je heel simpel houden door enkel de tijden in beeld te laten zien, maar dat vind waarschijnlijk bijna niemand leuk om te zien. Je kunt ook korte sketch maken samen met een collega waarbij je zegt ‘Om cultuurarmoede tegen te gaan, hebben we besloten langer open te gaan’, met daarna een beeld van een collega die er slapend bij zit. Doordat je hier een verhaaltje van maakt, vinden ook niet-volgers jouw video interessant om te bekijken en wordt deze aan meer mensen getoond op het platform waar je post. Lees voor meer tips het artikel Social media effectiever inzetten: van strategie tot data.

Tip 7: geef context

Omdat ChatGPT veel meer kijkt naar de context in plaats van specifieke woorden, is het niet erg meer om synoniemen te gebruiken. Gebruik dus gerust de woorden ‘computercursus’ en ‘hulp bij computer’ door elkaar op je pagina over de klik & tik cursus.

Tip 8: schrik niet als je clicks dalen, maar je bezoekers toenemen

Ten slotte een advies voor onze meetgrage marketeers. Wellicht zie je in 2026 een daling in je clicks op de website ten op zichten van 2025. Dat is niks om van te schrikken! Doordat mensen minder doorklikken omdat ze alles al voorgeschoteld krijgen in de AI-modus, zie je minder activiteit op je website. Dit betekent niet dat je website slechter presteert, maar dat het zoekgedrag verandert. Dat kan echter juist leiden tot een toename aan bezoekers, omdat de informatie die je te delen hebt aan de relevante mensen wordt laten zien.

Begin vandaag

Kortom, er breekt een nieuwe tijd met nieuwe kansen aan voor bibliotheken om nieuwe bezoekers te trekken. Start eenvoudig met het inrichten of nalopen van ‘Google mijn bedrijf’ en houdt bij elke nieuwe campagne GEO in het achterhoofd, zodat je overal één heldere boodschap kan delen.

Heb je (nog) geen kaas gegeten van GEO en wil je hier advies over? Mail naar marketingadvies@probiblio.nl. Dan helpen we je graag op weg!

Moeten we dit wel willen?

Even een disclaimer: er zijn goede redenen om kritisch te zijn op AI, zoals de impact op het milieu, kennisvergaring en de creatieve sector. Dat is allemaal volledig terecht.

Met dit artikel wil ik laten zien dat je, ook als je kritisch tegenover AI staat (zoals ik zelf), toch gebruik kunt maken van de manier waarop deze tool door veel andere mensen ingezet wordt. Onthoud altijd dat AI een tool is, en geen doel op zich.