Het Ontwikkelplein in Kennemerwaard: "Er mag best af en toe een vreemde eend bij zitten, dat maakt het juist leuk!"

Interview Praktijkvoorbeeld Basisvaardigheden
Gepubliceerd op 03 juni 2026

Door Ruby Dunkes

In samenwerking met Bibliotheek Kennemerwaard

Bibliotheek Kennemerwaard opende in een korte periode 4 Ontwikkelpleinen. Hoewel de invulling overal net wat anders is, is de kernovertuiging hetzelfde: dat inwoners op één plek terecht kunnen met al hun vragen. Adviseur Basisvaardigheden Ruby Dunkes sprak Raymond Westenberg (Programmaconsulent Participatie & Zelfredzaamheid) die samen met Marian Kok (Projectleider Ontwikkelpleinen) de Ontwikkelpleinen opzette. Hoe kijkt de bibliotheek terug op het afgelopen jaar?

Wat was voor jullie de aanleiding om met het Ontwikkelplein te starten?

“Vanuit participatie en zelfredzaamheid en het Taalhuis hadden wij al een groot netwerk en gingen we regelmatig nieuwe samenwerkingen aan. In heel Nederland ontstonden Ontwikkelpleinen, dus wij dachten: hoe mooi is het als we die samenwerkingspartners naar de bibliotheek brengen? Dan kunnen inwoners met al hun vragen bij ons terecht. We zijn een maatschappelijke bibliotheek, dan hoort dat erbij.”  

Hoe ziet het Ontwikkelplein er bij jullie uit?

“We hebben op 4 locaties een Ontwikkelplein: in Alkmaar, Heerhugowaard, Castricum en Bergen, en het is overal een beetje anders. Niet elke partner zit in elke gemeente en soms worden wij in een bepaalde gemeente zelf benaderd door een organisatie. De basis is overal gelijk en bestaat uit het aanbod van de bibliotheek zelf: hulp bij lezen, schrijven, spreken, rekenen, digitale overheid en vragen over de mobiele telefoon, laptop of tablet. Maar dat betekent niet dat we er alleen zijn voor mensen met beperkte basisvaardigheden, iedereen is welkom!”

Met welke samenwerkingspartners zijn jullie het Ontwikkelplein gestart?

“We werken onder andere samen met het Vrijwilligers Informatie Punt (VIP), het Sociaal Team, DUO en het Werkcentrum. Het matcht goed met elkaar, als je moeite hebt met basisvaardigheden is het bijvoorbeeld ook lastiger om werk te vinden. Zo’n werkcentrum heeft de kansen paraat en kan goed meedenken met de bezoeker: als de medewerker bij het spreekuur merkt dat de basisvaardigheden onvoldoende zijn, kan het Werkcentrum direct doorverwijzen naar ons eigen spreekuur De bieb helpt.

De gemeente is ook aangesloten bij het Ontwikkelplein in Alkmaar centrum met het wijkcontactpunt, en heeft zelf contact met ons opgenomen. Maar we gaan ook actief opzoek naar organisaties die net wat anders zijn, zoals de Hoofdzaak (psychische ondersteuning). Dat is juist een mooie toevoeging aan het plein, want er hangt nog steeds een taboe om mensen die psychisch vastlopen, dus laat het maar zien!” 

Hoe zorgen jullie ervoor dat de samenwerking goed verloopt?

“Als bibliotheek hebben we een leidende rol in de samenwerking. Wij zijn het aanspreekpunt en zorgen ervoor dat alles goed verloopt. Eens in de zoveel tijd houden we een gezamenlijke evaluatie met alle samenwerkingspartners van het plein. Dat heeft een grote meerwaarde, omdat organisaties elkaar ook kunnen versterken tijdens zo’n gesprek. En laat regelmatig gewoon je gezicht zien en ga met partners in gesprek. Hoe loopt het spreekuur? Zijn er wensen? Zorg ervoor dat ze je weten te vinden.” 

“Wanneer mensen zich realiseren dat ze ook voor andere dingen bij de bibliotheek terecht kunnen, gaan ze er de keer daarop sneller vanuit dat ze voor iets anders ook bij ons terecht kunnen.”
Raymond Westenberg

Programmaconsulent Participatie & Zelfredzaamheid

Hoe zijn de Ontwikkelpleinen veranderd in het afgelopen jaar?

“Eigenlijk niet eens zo heel veel. Her en der is er een partner bij gekomen of afgevallen, en in 1 vestiging hebben we de plek van het Ontwikkelplein gaandeweg aangepast. Maar wat er niet is veranderd: je moet aandacht blijven besteden aan de promotie. Om die bekendheid te houden. Als je als inwoner nu geen vraag hebt en over een paar maanden wel, dan denk je niet ineens aan het Ontwikkelplein.”  

Als je denkt aan de toekomst van het Ontwikkelplein, waar droom je dan van?

“Recent sprak ik een collega van de educatie-afdeling over de mogelijkheden om het Ontwikkelplein uit te breiden naar de doelgroep jeugd. En we willen ook onze collega’s in de uitleen gaan trainen, zodat ze beter kunnen doorverwijzen naar de partners van het Ontwikkelplein. Dat zijn mooie ontwikkelingen, maar ook uitdagend. Want hoe ga je om met de groei van het Ontwikkelplein?  

Wat ik andere bibliotheken wil meegeven? Heb je nog geen Ontwikkelplein, ga er gewoon aan beginnen. Informeer bij andere bibliotheken en Probiblio en maak gebruik van je netwerk. Vraag hulp, je moet het samen doen. Probeer het wel zo te doen dat het een beetje bij elkaar past, maar er mag best af en toe een vreemde eend bij zitten, dat maakt het juist leuk!”