Samenwerken met vrijwilligers in schoolbibliotheek voortgezet onderwijs

Waarmee helpen de vrijwilligers?

“De vrijwilligers helpen bij alles wat ik over kan overdragen. Zij helpen onder andere met het innemen van boeken, kastcontroles, etalages inrichten en zoeken mee naar een goed boek. Maar ook orde houden op leerlingen, zicht houden op boeken die te laat worden ingeleverd, kasten netjes houden en ondersteunen bij saneren horen erbij. Elke ochtend en middag is er één vrijwilliger die komt helpen. In het overdrachtsboek houden we bij wat er allemaal is gebeurd en waar de volgende vrijwilliger op moet letten.” 

Danielle is zelf druk bezig met andere taken, zoals de inkoop en overleg met de onderwijsspecialist van de bibliotheek over het jaarplan en de campagnes. Ze bedenkt boekentips voor leerlingen en docenten, maakt de nieuwsbrieven, en houdt de collectie up-to-date. Ook helpt ze leerlingen met uitzoeken van een goed boek en werkt ze samen met de leescoördinator van de school.  

Hoe werf je de vrijwilligers?

“Ik heb het geluk dat 2 vrijwilligers al een aantal jaar meedraaiden in de schoolbibliotheek voordat ik er kwam en zij veel kennis er ervaring hebben. Daarnaast heb ik al jaren een zeer trouw vrijwilligersteam.Ik werf nieuwe vrijwilligers via:  

• De bibliotheek 
• De nieuwsbrief van de school 
• Doorverwijzingen vanuit de gemeente 
• De website van de school  
• Flyers bij open dagen en op de balie van de schoolbibliotheek. Op die plek kunnen ouders hun kind inschrijven. 

Ook is er natuurlijk veel mondtotmond-reclame, maar daar komt zelden een nieuwe vrijwilliger uit.”

Welke hulpmiddelen en materialen gebruiken jullie?

“In de afgelopen 3 jaar heb ik een map samengesteld met alles wat de vrijwilligers nodig hebben. Daar vind je bijvoorbeeld een inwerkprogramma voor nieuwe vrijwilligers, een smoelenboek met foto’s van alle docenten en een rooster met informatie over de boeken die er te vinden zijn in de schoolbibliotheek. Ook is er een lijst met soorten boeken die alle leerlingen mogen lezen en welke niet. Zo mogen leerlingen uit 3 havo geen B-boeken meer lenen in de bibliotheek. Door de lijst erbij te pakken, kunnen de vrijwilligers snel met de leerlingen op zoek naar boeken die passen bij hun niveau.  

Als er nieuwe boeken binnen komen en vrijwilligers zijn nieuwsgierig, dan moedig ik ze aan om het boek als eerste te lenen en te lezen. Dan kunnen ze daarna de boekentips uit eigen ervaring doorgeven aan de leerlingen.”

Wat typeert de vrijwilligers?

“De vrijwilligers die zich aanmelden hebben duidelijk affiniteit of met de school, met lezen of willen graag een bijdrage leveren aan de maatschappij. Zo zijn er oud-docenten, een voormalig basisschooldirecteur en een mevrouw van 80 jaar die ooit in verschillende functies werkzaam was op deze school. Vrijwilligers die zich aanmelden zijn vaak gepensioneerd of hebben een afstand tot de arbeidsmarkt. Sommige vrijwilligers geven aan dat ze zich zekerder zijn gaan voelen door hun werk in de schoolbibliotheek, en dat ze het leuk vinden om onder de mensen te zijn. Soms missen ze het werken met leerlingen en vinden het daarom fijn om te komen. Als bibliotheek staan we voor inclusiviteit en dat zie je ook mooi in ons team.  

Vier keer per jaar organiseer ik een bijeenkomst voor de vrijwilligers of een borrel met appelsap. Zo praat ik ze bij over de inhoud en de organisatie en achterhaal ik waar ze tegenaan lopen. Ook is het een belangrijk moment om even als team bij elkaar te zijn en om waardering naar hen uit te spreken. Ze zijn namelijk ontzettend waardevol en onmisbaar. Dus je moet goed voor ze zorgen. 

Het werken met vrijwilligers vraagt persoonlijke aandacht en een luisterend oor. Ook is het te verwachten dat je soms te maken krijgt met (langdurige) uitval door ziekte. We hebben zo’n sterk team opgebouwd dat andere vrijwilligers inspringen als het nodig is. We staan voor elkaar klaar!” 

Kortom: aan de slag gaan met vrijwilligers is inspannend, maar het levert ook veel op voor de school, de leerlingen en voor de vrijwilligers zelf! 

Wil je meer weten?

Neem contact op met Danielle in het Veld of met Lotte de Ruiter. 

Wil je meer weten over het werken met vrijwilligers? Neem dan contact op met Adviseur HRD Maaike Verhoeven.