Ledenonderzoek: bibliotheken scoren goed op gastvrijheid en maatschappelijke waarde

Leden zijn over het algemeen enthousiast over hun bibliotheek en bevelen deze sterk aan. Hierdoor krijgt de bibliotheek een hoge NPS (aanbevelingsscore), met name onder jongere leden en 75-plussers. Wel zijn er lokaal – zowel tussen bibliotheekorganisaties als tussen vestigingen – grote verschillen in de NPS.

Leden zijn het meest tevreden over de medewerkers, openingstijden en de sfeer en inrichting van de bibliotheek. Daarbij zijn vooral oudere leden tevreden over de openingstijden. Werk- en studieplekken en horeca- of warme drankvoorziening worden minder positief beoordeeld.

De helft van de leden vindt de bibliotheek goed zoals deze nu is. De andere helft heeft wel verbeterpunten, en ziet deze vooral bij de indeling, de scheiding tussen levendige en rustige ruimtes, en de horeca. Jongere leden hebben daarnaast specifiek behoefte aan meer werk- en studieplekken en meer levendigheid.

Hoewel het lenen van materialen de belangrijkste reden blijft om de bibliotheek te bezoeken, gebruiken leden de bibliotheek ook op andere manieren: een deel komt er om ter plekke te lezen, terwijl een wat kleinere groep de bibliotheek bezoekt ter ontspanning en/of om iets te eten of drinken. Een beperkt aandeel leden kwam het afgelopen jaar naar de bibliotheek om een praatje te maken en onder de mensen te zijn.

Persoonlijke en maatschappelijke waarde van de bibliotheek

Bijna alle leden voelen zich welkom en thuis in de bibliotheek. Bovendien is de bibliotheek voor bijna de helft van leden een plek om onder de mensen te zijn. Voor sommige leden heeft de bibliotheek er het afgelopen jaar aan bijgedragen dat zij zich minder eenzaam voelden. Onder jongeren (tot 35 jaar), laagopgeleiden en alleenstaanden was dit nog vaker het geval.

Naast een plek om onder de mensen te zijn, is de bibliotheek ook een plek voor persoonlijke ontwikkeling. Zo geven de meeste leden aan dat zij het afgelopen jaar dankzij de bibliotheek hun kennis hebben uitgebreid. Een beperkt aandeel kan zich beter redden op digitaal gebied; dit geldt iets vaker voor 75-plussers. De ruime meerderheid van leden vindt de bibliotheek dan ook van groot maatschappelijk belang omdat zij mensen helpt om nieuwe dingen te leren.

Leden waarderen de deskundigheid en gastvrijheid van medewerkers

Bijna alle leden hebben weleens contact met een medewerker. Zij zijn positief over de medewerkers en vinden hen deskundig en gastvrij. Ook vinden bijna alle leden dat medewerkers goed met hen meedenken en aanspreekbaar zijn. De waardering is iets lager als het gaat om proactiviteit en het optreden tegen ongewenst gedrag. Een aanzienlijk kleinere groep vindt dat er te weinig medewerkers beschikbaar zijn voor vragen.

Collectie en vindbaarheid materialen worden positief beoordeeld

Leden zoeken meestal eerst in de boekenkasten naar materialen, maar laten zich ook inspireren door tafels waarop boeken zijn uitgestald. De meeste leden nemen dan ook weleens materialen mee naar huis die zij van tevoren niet hadden bedacht. De collectie en de vindbaarheid van materialen worden door een ruime meerderheid positief beoordeeld. Hoogopgeleiden zijn hierbij kritischer dan laagopgeleiden. Een deel van de leden geeft aan iets te missen in de collectie. Het gaat dan vooral om actuele of informatieve boeken, Young Adult, Engelstalige boeken en delen uit een serie. Een kwart geeft aan dat boeken of andere materialen vaak niet, of zelfs nooit, aanwezig zijn. In dat geval proberen leden deze meestal te reserveren. Het gratis kunnen reserveren is volgens leden dan ook het belangrijkste aspect van een bibliotheekabonnement.

Activiteiten in de bibliotheek niet altijd bekend

Ook over de activiteiten zijn de meeste leden positief. De bekendste activiteiten zijn hulp bij het invullen van formulieren en ondersteuning bij digitale zaken van gemeente en overheid, kinderactiviteiten en het Taalhuis. Opvallend is dat juist de oudste groep, 75-plussers, het minst bekend is met de hulp die zij in de bibliotheek kunnen krijgen bij digitale zaken van gemeente en overheid.

Een deel van de leden doet weleens mee aan een activiteit in de bibliotheek. Sommigen doen dit zelfs een paar keer per jaar. Voor leden die niet of minder vaak deelnemen, zijn tijdgebrek en gebrek aan interesse de belangrijkste redenen. Daarnaast geven enkelen aan niet te weten wat er te doen is in de bibliotheek; dit aandeel is iets groter onder jongere leden tot 35 jaar.

Interesse in activiteiten is er zeker: het overgrote merendeel van leden vindt ten minste één activiteit van de bibliotheek interessant. Boekpresentaties of lezingen worden het vaakst genoemd, gevolgd door cursussen en workshops, informatieve bijeenkomsten en tentoonstellingen of exposities.

De lokale verschillen zijn hierbij groot. Ook verschillen interesses duidelijk naar leeftijd en gezinssamenstelling. In het algemeen geldt bovendien: hoe hoger leden zijn opgeleid, hoe meer interesse zij hebben in activiteiten en hoe vaker zij eraan deelnemen.

Meer weten?

Achter deze algemene resultaten gaan vaak grote lokale verschillen schuil. Juist daarom is het waardevol om te weten wat jouw eigen leden vinden: wat waarderen zij, wat missen zij en waar liggen kansen om hen nog beter te bedienen? Met het BiebPanel Ledenonderzoek krijg je die inzichten voor jouw eigen bibliotheekorganisatie. Meer weten? Neem contact op via onderzoek@probiblio.nl.