Ook wie de bibliotheek niet bezoekt, ziet haar waarde

Dat de bibliotheek ook betekenis heeft voor mensen die er zelf geen gebruik van maken, blijkt uit het BiebPanel Inwonersonderzoek. Het onderzoek vond plaats in het voorjaar van 2026, onder een representatieve steekproef van ruim 1600 inwoners van Nederland die geen lid of bezoeker zijn van de bibliotheek.

De ruime meerderheid van inwoners vindt de bibliotheek belangrijk voor de samenleving, ook al komen zij er zelf niet. Vooral 75-plussers zien het belang van de bibliotheek, maar ook de meeste inwoners onder de 36 jaar vinden dat de bibliotheek mensen helpt om nieuwe dingen te leren en/of belangrijk is voor de samenleving. Daarnaast geldt: hoe hoger inwoners zijn opgeleid, hoe vaker zij de waarde van de bibliotheek erkennen.

De waarde van de bibliotheek gaat verder dan alleen boeken: als inwoners aan de bibliotheek denken, geeft een deel spontaan aan dat de bibliotheek een belangrijke bron van informatie is. Een iets kleinere groep ziet de bibliotheek als een plek van rust en stilte, maar ook als een plek voor cursussen en hulp bij bijvoorbeeld digitale zaken. Enkelen noemen de bibliotheek ouderwets, hoewel dit soms juist gepaard gaat met een nostalgische herinnering aan de bibliotheek in hun kindertijd.

Kansen voor bibliotheken: aanbod nog onvoldoende bekend

Tegelijkertijd weet minder dan de helft van inwoners wat de bibliotheek in de buurt aanbiedt. Daarnaast twijfelt meer dan de helft of je de bibliotheek zonder lidmaatschap mag binnenlopen; vooral voor jongeren is dit niet altijd duidelijk. Ook valt er nog winst te behalen bij de jeugdlidmaatschappen: een deel van ouders weet niet dat jeugd tot 18 jaar gratis lid kan worden.

De belangrijkste reden voor inwoners om de bibliotheek niet te bezoeken is dat zij niet of nauwelijks lezen. Blijkbaar associëren inwoners de bibliotheek vooral met boeken of ander leesmateriaal, en minder met de vele andere dingen die zij in de bibliotheek zouden kunnen doen. Een klein deel van de inwoners zegt dat ze er simpelweg nooit aan hebben gedacht om de bibliotheek te bezoeken. Daarnaast spelen de (te) hoge kosten van lidmaatschap voor sommigen een rol.

Dit is slechts een greep uit de resultaten van het BiebPanel Inwonersonderzoek. Benieuwd wat de BiebPanel onderzoeken voor jouw bibliotheek kunnen betekenen? Neem contact op via onderzoek@probiblio.nl en ontdek de mogelijkheden om mee te doen aan BiebPanel.