Onderzoek Sardes: gezinsaanpak raakt álle basisvaardigheden

Basisvaardigheden versterken elkaar

Taal, rekenen, digitale vaardigheden en gezondheidsvaardigheden versterken elkaar. Kinderen met een beperkte woordenschat hebben bijvoorbeeld vaker moeite met rekenen. En om informatie over gezondheid te begrijpen en toe te passen, zijn taal- én rekenvaardigheden nodig. Ook digitale vaardigheden spelen een steeds grotere rol in het dagelijks leven van gezinnen.

Onderzoek laat zien dat niet alleen lage taalvaardigheid, maar (gebrek aan) alle basisvaardigheden vaak van generatie op generatie worden doorgegeven. Ouders met beperkte vaardigheden bieden kinderen minder kansen om deze vaardigheden te ontwikkelen. Daardoor blijft de cyclus bestaan. Goede ondersteuning van gezinnen in de eerste levensjaren van kinderen is daarom belangrijk om deze vicieuze cirkel te doorbreken.

Wat betekent dit voor bibliotheken?

Bibliotheken kunnen hierin een belangrijke rol spelen, omdat zij gezinnen bereiken. Onderzoek laat zien dat gezinsgerichte programma’s langdurige positieve effecten hebben op taal, rekenen en andere vaardigheden.

Een stimulerende thuisomgeving is hierbij erg belangrijk. Kinderen ontwikkelen zich beter wanneer ouders thuis actief bezig zijn met lezen, tellen, praten en spelen. Niet het inkomen of opleidingsniveau van ouders is doorslaggevend, maar vooral de dagelijkse interacties binnen het gezin. Wanneer ouders zelf werken aan hun vaardigheden, groeit ook hun zelfvertrouwen en kunnen zij hun kinderen beter ondersteunen.

De aanpak werkt het best wanneer activiteiten aansluiten bij het dagelijks leven en de interesses van gezinnen. Kleine, duidelijke activiteiten blijken effectiever dan een te brede aanpak. Ook een positieve sfeer en samen leren zijn belangrijk. Hoewel onderzoek naar digitale vaardigheden en gezondheidsvaardigheden nog beperkt is, lijkt een brede gezinsaanpak ook daarvoor kansrijk.

Gebruik het onderzoek in je netwerk

Naast de bredere blik op basisvaardigheden biedt het onderzoek ook een aanknopingspunt voor samenwerking. Partners zoals kraamzorg, consultatiebureaus, kinderopvang of welzijnsorganisaties bereiken soms gezinnen die de bibliotheek nog niet bereikt. Voor hen is de link met de bibliotheek misschien niet altijd meteen vanzelfsprekend.

Wil je bijvoorbeeld samenwerken met kraamzorg, dan kun de inzichten uit dit onderzoek gebruiken om die verbinding te laten zien. Gezondheidsvaardigheden vragen om taalvaardigheid. Ouders moeten namelijk informatie over bijvoorbeeld voeding, slaap en verzorging begrijpen, adviezen opvolgen en vragen durven stellen. Als taal lastig is, kan dat invloed hebben op keuzes in het dagelijks leven en daarmee op de gezondheid en de ontwikkeling van het kind.

Oproep: breng met Probiblio het onderzoek in de praktijk

Wil je concreet aan de slag met het samenwerken met partners aan lage basisvaardigheden in jonge gezinnen? Probiblio start in het najaar een tweedaags werktraject, op 29 september en 27 oktober. Je onderzoekt hoe jouw bibliotheek vanuit samenwerking meer kan betekenen voor gezinnen in de eerste 1000 dagen.
Lees meer en meld je aan >