Spelenderwijs in gesprek over cyberweerbaarheid

Spel: Kwetsbaar? Weerbaar! van het CCV 

1. Wat is het doel van het spel? Het spel maakt spelers bewust van hun online kwetsbaarheden en hoe ze die kunnen omzetten in weerbaarheid. 
2. Voor wie is dit spel interessant? Spelers hebben geen uitgebreide digitale vaardigheden nodig. Het gaat vooral om hun beleving van en ervaringen met de online wereld. 
3. Wat is de spelvorm? En wat maakt het leuk/uniek? Spelers kiezen uit kaartjes met gedragingen waar zij zichzelf in herkennen. Bijvoorbeeld “Kan moeilijk ‘nee’ zeggen” of “Is beleefd aan de telefoon”. Het spel nodigt uit om eigen ervaringen te delen en daarna met een concrete tip te komen. 
4. Waar bestaat het spel uit? In het blikje zitten kaarten met kwetsbaarheden, een toelichting en een tip bij iedere kwetsbaarheid, en een speluitleg voor een versie van 20 en 45 minuten.

Het spel Kwetsbaar? Weerbaar! is ontwikkeld door het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV). Je kunt 1 spel met maximaal 5 spelers spelen. Je hebt ook papier en stiften of pennen nodig. Je kunt het spel gratis aanvragen bij het CCV. Het CCV stuurt het dan naar je op.

Spel: Datastad van Gemeente ‘s-Hertogenbosch 

1. Wat is het doel van het spel? Datastad maakt het eenvoudig om in gesprek te gaan over digitale weerbaarheid. Het stimuleert bewust en kritisch onlinegedrag.  
2. Voor wie is dit spel interessant? Er zijn 2 varianten: één voor kinderen van 9 tot 14 jaar, hun opvoeders en docenten én een spel voor volwassenen. Je ziet hier het spel voor volwassenen.
3. Wat is de spelvorm? En wat maakt het leuk/uniek? Het spel is heel eenvoudig, het is een soort combinatie van Ganzenbord en Triviant, volledig gericht op digitale veiligheid en weerbaarheid.  Gooi met de dobbelsteen en verplaats je pion over het speelbord. Kom je op een leeg vakje terecht? Dan leest je tegenspeler een vraag voor in de kleur van dat vakje. Bijvoorbeeld: Welke informatie kan een kortingskaart van een supermarkt verzamelen? Je kunt kiezen uit meerdere antwoorden, zoals: A. Welke producten je koopt en hoeveel geld je uitgeeft. Land je op een kikkervakje? Dan krijg je een opdracht. Bijvoorbeeld: Wijs iets aan dat informatie opslaat. Bereik je als eerste het finishvakje? Dan ben jij de virtuele burgemeester van Datastad! 
4. Waar bestaat het spel uit? Een bord, pionnen, dobbelsteen, verschillende joker en themakaarten, en een speluitleg.  Het spel duurt ongeveer een half uur en is geschikt voor 4 tot 12 spelers. 

Wil je Datastad spelen in jouw bibliotheek? Neem dan contact op met adviseur Marjolein Backer. Het is een gratis spel. De makers vragen wel om ervaringen met het spel met hen te delen. Dat doe je dan via ons bij Probiblio. 

Spel: TechTwijfels van het Ministerie van BZK 

1. Wat is het doel van het spel? Dit spel zet spelers aan tot nadenken over de nieuwste technologieën. Denk aan algoritmes en Internet of Things. Welke technologie wordt gezien als ultieme kans en welke vooral als risico?  
2. Voor wie is dit spel interessant? TechTwijfels is geschikt voor volwassen doelgroepen in de bibliotheek. Het vereist geen technische voorkennis. Het taalgebruik ligt boven B1. Daardoor is het spel minder geschikt voor taalleerders en laaggeletterden. 
3. Wat is de spelvorm? En wat maakt het leuk/uniek? Op tafel liggen steeds 2 kaarten met een technologisch dilemma. De spelers bespreken de kansen en risico’s en kiezen vervolgens de kaart die volgens hen de meeste kansen biedt. Die kaart blijft liggen en wordt vergeleken met een nieuwe kaart. Zo gaat het spel door tot er één kaart overblijft: de ultieme technologische kanskaart. Je kunt het spel zo kort of lang spelen als je zelf wilt, waardoor het ook makkelijk in te zetten is als gespreksstarter bij bijvoorbeeld een workshop over AI.
4. Waar bestaat het spel uit? Het spel bestaat uit de spelkaarten met daarop de dilemma’s en een aanvullende uitleg over de technologieën die op de kaartjes voorkomen.  

TechTwijfels kun je fysiek en online spelen. Het fysieke spel kun je bij ons aanvragen door contact op te nemen met adviseur Marjolein Backer. Online spelen? Kijk dan op: TechTwijfels. Op de website staan ook alternatieve manieren om het spel te spelen. Let erop dat die informatie gericht is op scholieren. Je moet dan misschien wat aanpassingen maken. 

Spel: Het Cybercriminaliteitkwartet van Gemeente Dalfsen 

1. Wat is het doel van het spel? Spelers leren spelenderwijs over cybercriminaliteit, online oplichting en digitale veiligheid. Ze leren online risico’s herkennen en krijgen praktische tips om zichzelf beter te beschermen. 
2. Voor wie is dit spel interessant? De eenvoudige kwartetvorm maakt het spel breed inzetbaar voor verschillende volwassen doelgroepen die werken aan digitale weerbaarheid. Het taalgebruik ligt boven B1, waardoor het spel minder geschikt is voor taalleerders en laaggeletterden. 
3. Wat is de spelvorm? En wat maakt het leuk/uniek? Spelers verzamelen setjes van 4 kaarten binnen een cybercriminaliteit thema. Omdat kwartet waarschijnlijk bij veel mensen bekend is, kun je het laagdrempelig inzetten, bijvoorbeeld als afsluiter van een Digisterker les.
4. Waar bestaat het spel uit? Het spel bestaat uit kwartetkaarten, verdeeld over 8 thema’s. Op de kaarten vind je ook korte uitleg en tips om digitaal veiliger te handelen. 

Wil je het cybercriminaliteitkwartet spelen in jouw bibliotheek? Neem dan contact op met adviseur Marjolein Backer.   

Nog even verder shoppen? 

Het aanbod spellen en werkvormen is groot. Wil je nog meer inspiratie opdoen? Hieronder hebben we nog een aantal online en fysieke alternatieven voor je op een rij gezet: