Storytelling: de kracht van verhalen vertellen

Blog
Gepubliceerd op 18 september 2023
Probiblio medewerker Julia van Haaster

Door Julia van Haaster

Er was eens, op een zonnige dag in juni, een dappere marketingadviseur die op zijn stalen ros de weg van Amsterdam naar Leiden aflegde. Zijn hart klopte van opwinding en anticipatie, want hij had een belangrijke missie voor de boeg. Hij was uitgekozen om deel te nemen aan een bijzondere bijeenkomst, een workshop over de kunst van het verhalen vertellen, georganiseerd door het genootschap van Probiblio.

Deze workshop was geen gewone bijeenkomst, maar onderdeel van een grotere reeks over contentstrategie, storytelling en PR. Bibliotheken kregen de kans om te leren hoe ze de magie van storytelling effectief kunnen gebruiken in hun marketing en communicatie. De meester van deze magie was Sander van Duijn, mede-eigenaar van bureau Storydiggers, een organisatie die ademt en leeft voor het vertellen van verhalen. Sander nam ons in de basisprincipes van verhalen vertellen, de theorie van Joseph Campbell en succesvolle voorbeelden van storytelling.

Het belang van storytelling (en free publicity)

Met storytelling hou je de lezer geboeid. De lezer onthoudt het verhaal en daardoor de boodschap beter. Het verhaal wordt hierdoor ook meer gedeeld in het eigen netwerk wat zorgt voor extra aandacht. En er is niets beters dan gratis publiciteit!

Een succesverhaal bevat verschillende elementen. Zo zijn verbinding en conflict belangrijk in het maken van boeiende verhalen. Denk aan het verhaal van David en Goliath. De verbinding is het geloof van David dat hij, ondanks zijn fysieke nadelen alsnog gelooft dat hij Goliath tijdens het moment van conflict kan verslaan. Deze basisprincipes zijn door literatuurwetenschapper Joseph Campbell onderzocht, die op zoek was naar ook wel een ‘heldenreis’ genoemd. In een bibliotheekcontext kunnen deze principes worden gebruikt om de collecties en diensten van de bibliotheek op een meeslepende en aansprekende manier te presenteren. Door bijvoorbeeld verhalen te vertellen over de reis van een boek, van de schrijver naar de bibliotheekkast, kunnen bibliotheken een diepere verbinding met hun publiek genereren. In welk sprookje herken jij de cruciale elementen van een verhaal?

De theorie van Joseph Campbell

Campbell, ook bekend als mytholoog, stelt dat er in vrijwel elk verhaal een Held, een Schat, een Monster en een Helper zijn die van een Normale Wereld naar de Speciale Wereld reizen. Deze elementen vormen de basis van de zogenaamde ‘Heldenreis’, een verhaalstructuur die in talloze culturen en door de eeuwen heen wordt gevonden. Denk aan de filmserie The Hunger Games, waarbij hoofdrolspeelster Katniss Everdeen (held) met de hulp van Haymitch en Peeta (helper) een reis maakt van district 12 (normale wereld) naar de arena (speciale wereld) om te vechten tegen vijanden (monster) voor vrijheid (schat). Voor een bibliotheek kunnen deze elementen worden gebruikt in het schrijven van boeiende verhalen die bezoekers aanspreken en hen helpen zich verbonden te voelen met de bibliotheek en haar producten en diensten.

Als je aan de slag gaat met verhalen, kun je onderstaand ‘Storytelling Canvas’ gebruiken. Dit format helpt je met alle belangrijke bouwstenen van een goed verhaal. Als je alle onderdelen hebt, kun je vervolgens het verhaal opbouwen. Wil je meer weten over het Storytelling Canvas, lees dan hier een toelichting.

Denk er bijvoorbeeld aan dat de bibliotheek de Held is die een Schat aan kennis en informatie aanbiedt, terwijl het Monster de uitdaging is wat mensen ervaren bij het zoeken naar betrouwbare informatie (bijv. als je kijkt naar de diensten van het IDO). De Helper kan de medewerker zijn die bezoekers begeleidt op hun reis van de Normale Wereld (onwetendheid) naar de Speciale Wereld (kennis).

Mooie voorbeelden van storytelling

Er zijn veel mooie storytelling voorbeelden te bedenken, waar bibliotheken ook iets mee kunnen. Een goed voorbeeld is het bekende project Humans of New York. Het idee achter Humans of New York is om de diversiteit en complexiteit van het leven in New York City en daarbuiten vast te leggen. Brandon Stanton fotografeert willekeurige mensen op straat en vraagt hen openhartige vragen over hun leven, ervaringen, dromen, angsten, uitdagingen en triomfen. Deze verhalen worden vervolgens samen met het portret van de persoon gedeeld op de HONY-website, Facebook-pagina en andere sociale mediaplatforms. Deze voorbeelden tonen aan hoe verhalen een diepe verbinding met het publiek kan maken en de betrokkenheid van de lezer kan stimuleren. Bibliotheken kunnen van deze voorbeelden leren door bijvoorbeeld hun eigen “Humans of the Library” projecten te creëren, waarin de verhalen van medewerkers, vrijwilligers en bezoekers worden gedeeld.

Een ander mooi voorbeeld is Fishtales, een bedrijf dat duurzaam gevangen vis verkoopt. Ze delen de verhalen van de vissers (helden) en de gemeenschappen waar ze mee werken (helpers), waardoor consumenten een diepere verbinding met hun producten (schat) kunnen voelen.

Het verhaal van jouw bibliotheek

Storytelling gaat dus over het creëren van een boeiend en impactvol verhaal rond de producten en diensten van (in dit geval) de bibliotheek. Dit kan bijvoorbeeld door het delen van verhalen over hoe de bibliotheek een impact heeft op de een bepaalde doelgroep in de wijk/regio, of door het vertellen van de geschiedenis van de bibliotheek door de jaren heen. Een ander voorbeeld is om trouwe leden/bezoekers te vragen of zij gefotografeerd willen worden en open staan voor een kort interview. Iedere bibliotheek heeft haar eigen ‘vaste gasten’, hoe mooi zou het zijn als je daar een verhaal over kunt schrijven en dit op social media of andere kanalen kan delen?

Sander van Duijn zelf horen vertellen over verhalen? Kom naar Bibliotheekplaza op 9 november in het Nationaal Instituut van de Tropen! Lees meer >>