-
- ...
- Thema's
- Collectie
- Uitgelicht uit de Monitor Collecties: actualiteit van de collectie
Uitgelicht uit de Monitor Collecties: actualiteit van de collectie
Hoe actueel is de collectie van jouw bibliotheek? En hoe verhoudt die zich tot andere bibliotheken in Noord- en Zuid-Holland? In dit blog delen we de belangrijkste inzichten op het gebied van actualiteit uit de Monitor 2026 over de actualiteit van de collectie. Je leest wat opvalt in de cijfers, waarom een actuele collectie belangrijk is en welke stappen je kunt zetten om je collectie fris, aantrekkelijk en relevant te houden.
Van Monitor Collecties naar praktische blogreeks
Vanaf dit jaar publiceren we geen Monitor Collecties meer zoals je nu een paar jaar van ons gewend bent. Dat doen we omdat we de inzichten uit de monitor beter willen laten aansluiten bij de praktijk. In plaats van één groot overzicht delen we de belangrijkste resultaten en adviezen in een reeks blogs. Zo lichten we per thema uit wat opvalt in de data, wat bibliotheken ermee kunnen en welke stappen zij kunnen zetten. Alle data wordt binnenkort los van de tekst gepubliceerd om wel een volledig overzicht van de data te geven.
Dit blog over de actualiteit van de collectie met de bijbehorende data, is de eerste van een reeks van 5 blogs in het kader van de Monitor 2026.
Bij de blogs voegen we waar mogelijk de bijbehorende data toe in Power BI. Daarmee kunnen bibliotheken hun eigen situatie vergelijken met andere bibliotheken in het netwerk en gerichter keuzes maken. Voor het landelijke totaaloverzicht verwijzen we naar het Dashboard van de Koninklijke Bibliotheek.
Heb je vragen over de data van 2025, neem dan kosteloos contact met ons op via collectieadvies@probiblio.nl.
Bekijk hieronder de cijfers uit de Monitor Collecties die over actualiteit van de collectie gaan. In de video eronder legt adviseur onderzoek Eva Bruinsma uit hoe het werkt.
Wat valt op?
Om met de deur in huis te vallen: de collectie blijft actueel. De ambitie is om elk jaar minimaal 10% van de collectie te vernieuwen. De afgelopen vijf jaar zien we de collecties steeds actueler worden: een positieve ontwikkeling. Het aandeel materialen ouder dan tien jaar is gedaald van 13% in 2019 naar 9% vorig jaar, met name sinds 2023 neemt het aandeel oude collectie af. Gemiddeld zit een bibliotheek nu op 9%, al lopen de verschillen uiteen van 17% tot slechts 2%. Mooi om te zien: meer dan de helft van de bibliotheken heeft inmiddels een collectie waarvan maximaal 10% ouder is dan tien jaar.
Kortom, er is duidelijke vooruitgang en tegelijk genoeg aanleiding om samen verder te bouwen aan sterke, actuele en aantrekkelijke collecties.
Tips voor een frisse en actuele collectie
Een actuele collectie ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om bewuste keuzes in saneren, inkopen, presenteren en samenwerken, zodat de collectie blijft aansluiten bij wat bezoekers zoeken én bij wat er speelt in de samenleving. Hieronder lees je waarom actualiteit belangrijk is en welke tips helpen om je collectie fris, aantrekkelijk en relevant te houden.
Waarom is het belangrijk dat een collectie actueel is?
- Het is belangrijk dat de collectie geen verouderde informatie bevat en aansluit bij de actualiteit.
- Nieuwe collectie sluit beter aan bij actuele thema’s en bij programmering. Meer lezen over verbinding collectie en programmering.
- Een goed gesaneerde collectie biedt plaats aan meer aantrekkelijke frontale plaatsing.
- Boeken die eerst geen kans kregen worden opeens zichtbaar.
Hoe zorg je nu dat de collectie actueel is?
- Zet Bibliotheek Collectie Beheerin om het saneerproces te automatiseren.
- Saneer eens in de zoveel tijd ook op zicht om de aantrekkelijkheid van de collectie te behouden en goed te weten hoe de collectie eruit ziet.
- Verwijder stukgelezen boeken en oudere exemplaren, deze zien er minder aantrekkelijk uit.
- Koop in op basis van inzicht in je collectie via een collectieprofiel.
- Zorg voor een frisse actuele collectie met populaire titels en/of titels rondom een actueel thema, in niet-uitpuilende kasten.
- Zie gesaneerde boeken als bedrijfsafval. Klik hier de link voor meer informatie.
- Maak genoeg budget vrij voor de vervanging van de collectie.
- Koop in op actualiteit, dat zorgt dat de collectie beter aansluit bij actuele thema’s en bij programmering. Bredere aanpak in het kader van actualiteit kan ook meer fondsen genereren.
- Betrek de afdelingen programmering en marketing en vooral de klanten bij het samenstellen van (delen van) de collectie.
- Werk samen en maak afspraken met de lokale boekhandel om snel de nieuwste materialen in huis te hebben, om in te kunnen springen op trends zoals meertaligheid.
De bibliotheekcollectie onder de loep
Sinds 2020 neemt het Team Collectieadvies van Probiblio in opdracht van SOOB en BOZH de bibliotheekcollecties in ons werkgebied onder de loep. Een belangrijke, wettelijke taak. Met dit onderzoek brengen we helder in kaart wat goed gaat én waar nog kansen liggen om de kwaliteit verder te versterken. Daarbij vormen de doelstellingen uit de Provinciale Collectiebeleidsplannen het kader.
Heb je vragen?
