Handvatten voor het gesprek over media in de kinderopvang
Media kunnen in de kinderopvang een rol spelen, maar dat vraagt om bewuste keuzes en een duidelijk doel. Daarbij helpt het om onderscheid te maken tussen mediaopvoeding en mediagebruik. De bibliotheek kan bij beide ondersteunen, maar hoe voer je daarover een goed gesprek met de kinderopvang?
Mediaopvoeding gaat over opvoeden in relatie tot media. Denk aan vragen over schermtijd thuis, geschikte content, het goede voorbeeld van volwassenen en afspraken over wanneer en waarom media worden gebruikt. In de kinderopvang heb je daar meestal minder direct mee te maken. Daar ligt de nadruk vaker op mediagebruik als middel om spel en leren te verrijken: liedjes, boeken, foto’s of een kort filmpje rond een thema. Wel volgt de kinderopvang afspraken over schermgebruik, en kan mediaopvoeding zeker terugkomen op ouderavonden.
Voor het gesprek
- Zorg voor één heldere basis vanuit de bibliotheek. Weet wat jullie visie en beleid is op mediaopvoeding en mediagebruik, en welke boodschap je als bibliotheek wil uitdragen.
- Bepaal je doel en kies de juiste gesprekspartner. Wil je meedenken over beleid, bewustwording creëren of praktische handvatten bieden? Stem daarop af met wie je spreekt.
- Vraag naar de huidige status rond mediagebruik op de kinderopvang. Laat vooraf hun mediabeleid, afspraken en werkwijze aanleveren, zodat je weet wat er al gebeurt en waar vragen liggen. Hiervoor kun je ook de BoekStart Monitor gebruiken. Zo zie je wat de kinderopvanglocatie al doet, hoe ze erin staan en welke kansen er voor de bibliotheek liggen. Denk bijvoorbeeld aan de inzet van digitale prentenboeken.
- Verzamel vooraf de informatie die past bij hun vraag. Je hoeft niet alles te weten en te lezen: neem vooral een paar goede tools en voorbeelden mee, dat maakt het een stuk praktischer en duidelijker voor je gesprekspartner.
- Wil je het hebben over welke media je kunt inzetten op de groep? Gebruik MediaSmarties.
- Wil je informeren over schermtijd en afspraken rond schermgebruik: Gebruik de Richtlijn gezond schermgebruik 2025.
- Wil je praten over inhoud, kwaliteit en geschiktheid van media: neem het ITTA onderzoek mee.
- Wil je feiten en cijfers gebruiken over mediagebruik in Nederland? Neem het Iene Miene Mediaonderzoek mee.
- Wil je meer praktische informatie lezen over mediaopvoeding, check dan het dossier van NJi.
- Meer informatie nodig over hoe je het gesprek met de kinderopvang aangaat over het belang van mediaopvoeding binnen de aanpak BoekStart? Bekijk de informatiefolder van BoekStart.
- Zou je handvatten voor pedagogisch professional willen aanrijken over hoe zij jonge kinderen en hun ouders kunnen begeleiden bij digitale ontwikkeling? Dan kan de brochure Spelend Leren helpen.
- Meer algemene informatie willen weten over mediagebruik bij de allerkleinste? Tijdens de Media Ukkie Dagen wordt er elk jaar een onderzoek hiernaar gepubliceerd. Deze zijn hier te vinden.
Tijdens het gesprek
- Vraag wat ze belangrijk vinden en sluit aan bij hun kernwaarden. Leg de link met taal, lezen en de ontwikkeling van het kind.
- Benoem de rol van volwassenen. Mediaopvoeding gaat ook over ouders en professionals. Denk bijvoorbeeld aan het eigen telefoongebruik van pedagogisch professionals en de foto’s die zij (moeten) maken voor het ouderportaal.
- Maak de meerwaarde concreet. Laat zien hoe media een middel kunnen zijn voor taalstimulering (bijv. een kort filmpje over het thema dat de kinderopvang behandelt). Benadruk ook dat werken met meerdere media rond een thema zorgt voor herhaling van woorden rond een thema. En juist dat kan helpen bij het vergroten van de woordenschat.
- Haal de behoefte op. Achterhaal wat zij nodig hebben: een ouderavond, training, flyers, of een overzicht met activiteiten die zij zelf kunnen inzetten. Maak hier concrete afspraken over, zodat er vanuit beide partijen commitment is.
Na het gesprek
- Leg een vervolgstap vast. Plan bijvoorbeeld een informatieavond of training voor pedagogisch professionals (en eventueel ouders).
- Borg de samenwerking. Houd contact door af en toe een check-in te doen, zodat mediaopvoeding en mediagebruik een vanzelfsprekend onderdeel worden.