Digisnacks
Hoe til je de digitale vaardigheden van je bezoekers naar een hoger niveau? Van het scannen van QR-codes tot het maken van eigen fietsroutes met Fietsknoop, het is makkelijker dan mensen denken! De Digisnacks zijn handige kaartjes met tips om veilig en zelfverzekerd meer uit het digitale leven te halen. Zo leren bezoekers niet alleen nieuwe apps kennen, maar zetten zij ook de eerste stappen richting digitaal burgerschap: bewust, kritisch en actief meedoen in de online samenleving.
Wat is een Digisnack?
Digisnacks zijn fysieke ansichtkaarten die verwijzen naar video’s met digitale leermomenten. In een paar minuten ontdekken bezoekers zo handige apps te gebruiken die hun leven makkelijker maken, zoals een parkeerapp of een vogelapp. Het is een laagdrempelige manier voor digitaalvaardige volwassenen om kennis te maken met nieuwe digitale snufjes.
Vraag op aanvraag een Digisnackpakket aan. Dit pakket bestaat uit fysieke ansichtkaarten, een display om de kaarten overzichtelijk te presenteren en uitleg voor medewerkers en vrijwilligers.
De Digisnackpakketten zijn alleen beschikbaar voor bibliotheken in Noord- en Zuid-Holland. Werk je buiten dit gebied? Scrol dan naar de communicatietoolkit onder stap 2. In het mapje ‘drukwerk’ kun je de ansichtkaarten downloaden, zodat je ze kunt laten drukken voor jouw bibliotheek.
De beschikbare Digisnacks
- Herken vogels met BirdNET
- Maak je eigen fietsroutes met Fietsknoop
- Koop en gebruik een postzegelcode met PostNL
- Scan documenten met Adobe Scan
- Maak een veilige ID-kopie met KopieID
- Parkeer en betaal met Yellowbrick
- Herken planten met Pl@ntNet
- Laat Google Lens je vertellen wat je ziet
- Red lekker eten voor een klein prijsje met Too Good To Go
- Scan QR-codes met je telefoon
- Maak moeilijke brieven makkelijk met Lees Simpel
- Verken steden, musea en toeristische attracties met je persoonlijk izi.TRAVEL reisleider
- Bewaar wachtwoorden veilig met Bitwarden
- Plan en volg routes met Wandelnet
- Vind oude websites terug met de Wayback Machine
Hoe bied je de Digisnacks aan in de bibliotheek?
Stap 1: Haal de Digisnacks in huis
Vraag het Digisnackpakket aan. Met de display kun je de Digisnacks overzichtelijk aanbieden.
Stap 2: Promoot de kaarten en video’s
Promoot de Digisnacks bij bibliotheekbezoekers, bij de gesprekken aan de balie en via de onlinekanalen van de bibliotheek. In de communicatietoolkit vind je verschillende banners en posters.
Stap 3: Gebruik Digisnacks in de dienstverlening
De Digisnacks zijn heel geschikt om breder in te zetten binnen de dienstverlening van de bibliotheek. Je kunt ze bijvoorbeeld koppelen aan de collectie door een Digisnack toe te voegen aan een boek over een gerelateerd thema. Denk aan de Digisnack ‘Maak een veilige ID-kopie met KopieID’ in een boek over smartphonegebruik of privacy. Of voeg de Digisnack over BirdNET toe aan een boek over vogels.
Ook kun je een passende Digisnack neerleggen op een displaytafel rond een bepaald onderwerp. Zo ontdekken bezoekers op een laagdrempelige manier handige digitale tips en verbind je de collectie met digitale vaardigheden. Daarnaast kun je de Digisnacks op een zichtbare plek presenteren tijdens themaweken of ze koppelen aan het seizoen. Denk bijvoorbeeld aan de Lees Simpel-Digisnack tijdens de Week van Lezen en Schrijven (8 tot en met 15 september) of aan de Digisnack over Pl@ntNet aan het begin van de lente.
Je kunt de Digisnacks ook koppelen aan je programmering. Bijvoorbeeld door één of meerdere Digisnacks (eventueel naast een certificaat) mee te geven na afloop van een cursus Digisterker. Wil je meer inspiratie of praktische tips? Kijk hieronder hoe andere bibliotheken de Digisnacks inzetten.
Tips van andere bibliotheken om praktisch de slag te gaan met de Digisnacks
Zet de Digisnacks in om mensen te bereiken die normaal gesproken minder snel met het digitale vaardigheden aanbod in aanraking komen. Enkele voorbeelden:
- Bespreek de kaartjes en bijbehorende filmpjes tijdens een taalcafé, taalhuisactiviteit of ander taalaanbod.
- Zet de QR-code-Digisnack in tijdens een Taal & Museum-activiteit. Zo kun je eenvoudig kant-en-klare uitleg geven over het scannen van QR-codes in het museum
- Deel actief passende Digisnacks uit tijdens een evenement, bijvoorbeeld de Digisnack over Too Good To Go bij een evenement over duurzaamheid.
Geef digitale vaardigheden een plek in de bestaande programmering door Digisnacks te koppelen aan bijeenkomsten of trainingen waar normaal gesproken geen digitaal component in zit. Kijk per activiteit of er een passende Digisnack bij aansluit. Enkele voorbeelden:
- Koppel de izi.TRAVEL-Digisnack aan een lezing over geschiedenis.
- Ga met de deelnemers van de haakclub in gesprek over digitale vaardigheden met behulp van een Digisnack over bijvoorbeeld Google Lens.
- Zet een Digisnack in tijdens een bijeenkomst over veiligheid, zoals de Digisnack ‘Maak een veilige ID-kopie met KopieID’. Bespreek daarbij bijvoorbeeld het voordeel van de KopieID-app ten opzichte van het opslaan van een foto van een identiteitsbewijs op je telefoon.
Zet een onderwerp uit de Digisnacks centraal tijdens een tabletcafé, een themaspreekuur of een mediasessie. Gebruik een Digisnack om verder in te gaan op vragen als: wat betekent het om een app te downloaden? Wat gebeurt er met je gegevens, en wie kan deze ontvangen?
Gebruik ze ook bij activiteiten in een wijkcentrum, wanneer je op pad gaat met de bibliotheekbakfiets of bij andere activiteiten buiten de bibliotheek. De kaartjes helpen om in gesprek te gaan met mensen die niet vanzelfsprekend naar de bibliotheek komen.
Gebruik Digisnacks als gespreksstarter: een stap naar Digitaal Burgerschap
Waarom zijn sommige apps ontwikkeld, op welke behoefte spelen ze in, en waar worden jouw gegevens voor gebruikt? Dit zijn vragen die je eigenlijk elke keer dat je een app installeert moet stellen. Maar heel eerlijk; hoeveel mensen doen dit nou echt? Met behulp van onderstaande gesprekstarters kun je met bezoekers/deelnemers het gesprek aangaan of bewustzijn creeeren rondom bepaalde kwesties. Door met elkaar in gesprek te gaan vanuit deze kritische, reflecterende vragen maak je de opstap naar digitaal burgerschap. Je gaat van vaardig (ermee om kunnen gaan) naar weerbaarheid en bewustwording. Door jezelf deze vragen te stellen neem je een weloverwogen standpunt in en maak je een beslissing.
Het gaat er bij deze vragen niet om dat jij de antwoorden weet, maar het gaat om het starten van het gesprek en het bespreken van de (soms kritische) vragen met elkaar. Met elkaar weet je namelijk meer dan alleen. Laat het gesprek ontstaan. Je hoeft niet tot een conclusie te komen. Benadruk dit aan het begin van de bijeenkomst.
- Op welke behoefte speelt de app in? (hoe maakt het je leven makkelijker?)
- Welke organisatie heeft de app ontwikkeld?
- Wat voor belangen heeft deze organisatie?
- Is de app gratis, of moet ervoor worden betaald? Als de app gratis is, hoe verdient de ontwikkelaar dan geld?
- Worden er advertenties weergegeven en zo ja, zijn deze opdringerig?
- Heeft iemand de voorwaarden gelezen bij het installeren van de app?
- Welke gegevens verzamelt de app?
- Kun je makkelijk terugvinden wat er met jouw gegevens gebeurt?
- Worden jouw gegevens gedeeld met derden (andere partijen)?
- Waarom is deze vraag belangrijk?
- Heeft de app jouw leven makkelijker gemaakt?
- Welke toestemmingen vraagt de app bij installatie en zijn deze redelijk in relatie tot de functionaliteit van de app?
- Kan ik bepaalde toestemmingen weigeren zonder de functionaliteit van de app te beperken?
- Is er bij iemand bekend of de app een goed privacy beleid heeft? Zijn de voorwaarden duidelijk?
- Wat zeggen andere gebruikers over de app in reviews en beoordelingen?
- Zijn er negatieve recensies of klachten die mijn zorgen zouden moeten wekken?
Nabespreken: de app en de groep
- Welke gevoel speelt er in de groep na het beantwoorden van deze vragen?
- Wat was voor iemand een echte ‘eyeopener’?
- Waar gaan mensen de volgende keer dat ze een app installeren op letten?
- Kan je hier een gezamenlijke checklist van maken?