Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden zet DIG om van ambitie naar actie

Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden startte in 2024 een traject om met Diversiteit, Inclusie en Gelijkwaardigheid (DIG) in de bibliotheek aan de slag te gaan. Er werden al stappen gemaakt, maar nog zonder beleid of duidelijke samenhang. Juist nu was de behoefte groot, gezien de fusering (op 1 januari 2025 zijn Bibliotheek de Boekenberg en Bibliotheek Zuid-Hollandse Delta officieel samengegaan in één bibliotheekorganisatie) voor de deur stond. Een mooi startpunt om DIG direct in alle lagen mee te nemen.

Maatschappelijke verantwoordelijkheid

Door de fusering kwam er voor Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden veel samen: groei, verandering, intensievere samenwerking en een verdere verbreding van hun maatschappelijke rol (bron: Jaarverslag 2025, Zuid-Hollandse Eilanden). Olga: “Onze motivatie om met het traject DIG te starten is best logisch: we voelen als maatschappelijke organisatie dat dit onze verantwoordelijkheid is. De bibliotheek is er voor iedereen, dat zeggen we niet alleen, dat vinden we ook echt belangrijk. Maar toen kwam de vraag: doen we dat in de praktijk ook écht zo? Is het goed geregeld in hoe we werken, of blijft het vooral bij mooie woorden? En eerlijk is eerlijk: het helpt ook enorm dat we een paar collega’s hebben met een sterke intrinsieke motivatie die dit echt vooruit willen trekken.”

Verloop van het traject

Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden koos er bewust voor om het DIG-traject met Probiblio en bureau Connecting The Dots al voor de fusie te starten, zodat ze na de fusie meteen konden doorpakken. Olga: “Het was echt waardevol dat externe experts kritisch naar onze beleidsdocumenten hebben gekeken. Ook hun gesprekken en sessies met collega’s hebben veel opgeleverd. Dat gaf goede inzichten vanuit de praktijk. De adviezen hebben we vervolgens meegenomen naar onze nieuwe organisatie. En ook fijn: hoewel het traject officieel is afgerond, kunnen we nog steeds bij Probiblio terecht om te sparren.”

Olga geeft aan dat het traject vooral veel inzichten, extra kennis, een vergrote bewustwording en concrete adviezen heeft opgeleverd waar ze direct iets mee kunnen in de dagelijkse praktijk. Tegelijkertijd is er ook een DIG-projectgroep opgezet (zie foto), bestaande uit 7 medewerkers van verschillende disciplines en lagen uit de organisatie. Om tot deze groep te komen, werd een interne (inclusieve) vacature uitgezet en hier hebben verschillende collega’s enthousiast op gereageerd. Zo heb je ook meteen de mensen en structuur om te starten én door te pakken.

Stap voor stap

Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden heeft niet stilgezeten en zet mooie stappen vooruit. Olga: “We zijn een lerende organisatie en dat geldt zeker ook voor onze DIG-projectgroep. Vanaf het begin zijn we dus vooral aan de slag gegaan met onze kennis vergroten, denk aan deelname aan de leergang Inclusiemarathon, de landelijke DIG-dag en verschillende e-learnings vanuit de branche. Dit is een ‘ongoing proces’: we moeten blijven leren en die kennis ook intern delen.”

“De DIG-projectgroep komt sinds oprichting structureel bij elkaar. We hopen dit jaar ons DIG-beleid rond te krijgen, maar ondertussen hebben we al wel stappen gezet om het te verankeren, bijvoorbeeld in ons meerjarenbeleidsplan en in de onboarding van nieuwe collega’s.”

“En we zetten ook stappen die je meteen terugziet op de werkvloer. Zo houdt onze feestcommissie bijvoorbeeld meer rekening met de diversiteit binnen het team. We richten nu bijvoorbeeld prikkelarme ruimtes in tijdens personeelsfeesten. Klein gebaar, maar voor sommige collega’s maakt dat echt het verschil. De belangrijkste volgende stap is om de hele organisatie goed mee te nemen, zodat DIG echt onderdeel wordt van alles wat we doen. Er zijn nog veel stappen te nemen. Deze nemen we mee in ons beleid, dat we dit jaar willen opleveren.”

Tip voor andere bibliotheken: kleine stappen maken al verschil

Olga: “Je zult je waarschijnlijk nog verbazen hoe divers je collega’s (en bezoekers) eigenlijk zijn. En wees niet bang voor een beetje ongemak, die gesprekken horen erbij en leveren juist veel op. Verdiep je ook in het onderwerp, want het is breed en soms best complex, maar juist daardoor ook heel interessant. Er is binnen de branche al heel veel te vinden. Zelf hebben we veel gehad aan de boeken De Inclusiemarathon, Je mag tegenwoordig niets meer zeggen, Ongemakkelijke Gesprekken en de diversiteitskaarten om het gesprek met elkaar aan te gaan.”

Ook aan de slag met DIG?

Wil je ook de slag met diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid in jouw bibliotheek? Probiblio ondersteunt je graag met advies op maat. We hebben in 2026 nog ruimte voor begeleiding van een bibliotheek in de vorm van een traject, maar we denken ook graag met je mee op andere (kleine) vraagstukken. Meer weten? Mail dan naar Kerstin of Julia of bekijk onze webpagina over Diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid.