-
- ...
- Thema's
- Basisvaardigheden
- Programma Bibliotheekplaza 2026
Programma Bibliotheekplaza 2026
Met veel trots en plezier presenteren we het programma van Bibliotheekplaza 2026, dit jaar op 5 november in De Koepel in Haarlem. In een wereld waarin alles om onze aandacht vraagt, wordt aandacht steeds schaarser én waardevoller. Daarom staat Bibliotheekplaza 2026 volledig in het teken van aandacht: wat het ons brengt, wat het vraagt en welke rol bibliotheken daarin kunnen spelen.
Programma
09.00 uur Inloop
09.30 uur Gezamenlijk programma met keynotes
12.15 uur Lunch
13.00 uur Ronde 1 deelsessies en workshops
14.00 uur Ronde 2 deelsessies en workshops
15.00 uur Ronde 3 deelsessies en workshops
16.00 uur Gezamenlijke afsluiting met borrel
Plenair programma
Marjan Slob
Hoe blijf je aandachtig in een wereld die voortdurend om aandacht vraagt? Filosoof, publiciste en voormalig Denker der Nederlanden Marjan Slob opent Bibliotheekplaza met een inspirerende keynote over een thema dat actueler is dan ooit. Vanuit haar scherpe filosofische blik verkent zij hoe aandacht richting geeft aan ons leven, onze keuzes en onze relatie tot de wereld om ons heen.
Met inzichten uit haar essay voor De Correspondent over aandacht laat Marjan zien dat aandacht geen schaars goed is dat we moeten verdedigen, maar een actieve kracht waarmee we betekenis geven aan wat ertoe doet. Haar verhaal vormt een krachtig vertrekpunt voor de rest van de dag, waarin we samen onderzoeken welke rol bibliotheken kunnen spelen in een samenleving vol prikkels, informatie en afleiding. Een prikkelende en verdiepende aftrap die uitnodigt tot reflectie én gesprek.
Brankele Frank
Werk kan veel van je vragen. Deadlines, volle agenda’s, snelle veranderingen en het gevoel altijd ‘aan’ te staan: vaak gaat dat lang goed, tot stress geen tijdelijke piek meer is maar een constante factor wordt.
In deze lezing neemt neurobioloog en winnaar van De Slimste Mens Brankele Frank je mee in de wereld van stress, herstel en mentale gezondheid. Ze studeerde in Amsterdam, Londen en Parijs en verdiepte zich na een burn-out intensief in de neurobiologie van stress en herstel. In haar bestseller Over de kop legt ze toegankelijk en scherp uit wat er in je brein gebeurt tijdens een burn-out. In Het Grote Ontprikkelboek onderzoekt ze hoe we kunnen ontprikkelen in een overprikkelde maatschappij.
Tijdens Bibliotheekplaza laat Brankele zien wat er in ons brein gebeurt wanneer we gestrest raken, waarom onze hersenen soms vastlopen en hoe je stresssignalen eerder kunt herkennen. Met wetenschappelijke inzichten, herkenbare voorbeelden en praktische handvatten helpt ze je om met meer focus, veerkracht en energie te blijven werken.
Dagvoorzitter: Frida Boeke
Onze dagvoorzitter dit jaar is Frida Boeke. Als schrijver, columnist en podcastmaker kijkt ze scherp naar de woorden waarmee we betekenis geven aan ons werk, onze keuzes en de wereld om ons heen. In 2024 verscheen haar eerste boek De tijd van je leven, waarin ze met humor en scherpte de zin en onzin van het werkende leven onderzoekt.
Tijdens Bibliotheekplaza helpt Frida ons om opnieuw te kijken: waar richten we onze aandacht op, wat vraagt werk van ons en waar schuurt het tussen ambitie, vrijheid en zingeving? Verwacht een interactieve en prikkelende dag, waarin Frida publiek en programma actief met elkaar verbindt.
Interactieve deelsessies
Prikkelworkshop theatergezelschap Schweigman&
Als ons brein alle dagelijkse prikkels zou doorlaten, wordt het chaos in ons hoofd. En ook in ons lijf! Maar hoe verwerken je brein en lichaam dan alles wat er binnenkomt? En hoe beïnvloed dat je gedrag en emoties?
Tijdens deze interactieve workshop nemen we deelnemers mee in de wereld van prikkelverwerking. Iedereen ervaart de wereld op een eigen manier en verwerkt prikkels verschillend. Dit heeft invloed op communicatie, samenwerking, concentratie, energie. Samen duiken we in de wereld van alle acht (!) zintuigen om ontdekken waarom prikkels bij iedereen anders verwerkt worden.
Door fysieke oefeningen, herkenbare voorbeelden en ervaringsgerichte opdrachten ontdekken deelnemers:
- hoe prikkelverwerking werkt
- welke invloed prikkels hebben op gedrag, emoties
- over verschillende prikkelverwerkingstypes
- hoe je signalen van onder- en/ of overprikkeling herkent
De workshop zorgt voor meer inzicht in jezelf én meer begrip voor anderen.
Tim den Heijer: Bromvlieg, Brein & Aandacht
Wat je functietitel ook is, we zijn allemaal gedragsveranderaar van beroep. Want je bereikt pas écht iets als je mensen in beweging krijgt. Lastig. Want gedrag veranderen, dat werkt vaak heel anders dan je zou denken. Hoe werkt aandacht in het brein? Hoe krijg je mensen mee? Hoe ontstaat gedrag écht? En wat heeft dat te maken met de vlieg in de wc-pot? Op dat alles en meer krijg je antwoord in deze energieke en interactieve deelsessie.
Tim den Heijer is schrijver, spreker, columnist voor Quest en strateeg voor creatieve gedragscampagnes. Hij studeerde Nederlands, werkte als creative director in de reclamewereld voor veel van de bekendste merken ter wereld en behaalde prijzen en nominaties van New York tot Cannes. Tims keynotes combineren populaire wetenschap met kijkjes achter de schermen van succesvolle campagnes.
De Verveelclub-wandeling
Wanneer heb jij je voor het laatst écht verveeld? Niet even scrollen, niet snel iets afmaken, niet alvast nadenken over het volgende agendapunt maar gewoon: niets. In deze deelsessie neemt De Verveelclub je mee in de kunst van het vertragen door middel van een wandeling door Haarlem.
De Verveelclub is een initiatief van kunstenaar en educator Pavèl van Houten en ontstond uit een seminar van de HKU (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht) naar nietsdoen, verveling en ruimte maken voor wat er ontstaat als er even níets hoeft. Want juist in een wereld vol prikkels, plannen en prestaties kan verveling verrassend waardevol zijn. De club komt samen in een WhatsAppgroep, waar iedere maandag nieuwe verveelopdrachten worden gedeeld die je die week kunt uitvoeren. Clubleden kunnen zelf ideeën inbrengen en delen onderweg hun ervaringen met elkaar.
Tijdens Bibliotheekplaza ga je met Pavèl op pad door Haarlem en ga je opnieuw ervaren hoe het is om te vervelen door met elkaar stil te staan, opdrachten uit te voeren en het nutteloze te omarmen.
Stefan van der Stigchel
Stefan van der Stigchel is hoogleraar cognitieve psychologie aan de Universiteit Utrecht en expert op het gebied van aandacht en concentratie. Als hoofdonderzoeker van AttentionLab onderzoekt hij hoe we onze aandacht richten, vasthouden en verliezen.
Goed kunnen concentreren is essentieel om te lezen, leren en werken, maar concentratie ontstaat niet vanzelf. In deze deelsessie laat Stefan zien wat er in ons brein gebeurt wanneer we geconcentreerd bezig zijn, waarom afleiding zo gemakkelijk grip op ons krijgt en welke omstandigheden bepalen of we onze aandacht langere tijd bij één taak kunnen houden.
Aan de hand van wetenschappelijk onderzoek en herkenbare voorbeelden laat hij zien welke misverstanden er bestaan over concentratie en wat daadwerkelijk helpt om die te ondersteunen. Daarbij gaat het niet om voortdurend maximaal gefocust zijn, maar om slim omgaan met aandacht, afleiding en herstel.
Stefan is auteur van onder meer Zo werkt aandacht, Grip op je aandacht, Concentratie en Beter leren kijken.
SETUP – Tech Yoga
Het is het laatste wat je elke nacht ziet, en het eerste wat je in de ochtend aanraakt. We hebben het natuurlijk over je smartphone. Tijdens deze sessie Tech Yoga nemen we de tijd om hier even aandachtig bij stil te staan. Word één met je mobiele telefoon en bewust van je verwevenheid met technologie.
Waar technologie voor de één een vernietigende, afstompende kracht is, is het voor de ander juist een verlossende kracht met een mystieke lading. Veel vaker gelden beide tegelijk. Dat geeft ons vaak het gevoel in een spagaat te zitten. Om weer uit die kramp te komen, kunnen we iets leren van ontspanningsoefeningen. Vanuit deze gedachte is Tech Yoga ontstaan. Geen kritisch pleidooi voor minder schermtijd of meer bewustzijn voor de macht van big tech. Evenmin een optimistische fanboy-viering van nieuwe gadgets. Inhoudelijk vinden we even helemaal niets. Het is simpelweg een pleidooi voor meer bewustzijn. Punt. Want we zouden vaker stil moeten staan bij onze relatie met technologie. Zonder oordeel, zonder goed of fout. En dat is ook wel eens lekker.
SETUP is een medialab uit Utrecht dat zich inzet voor een technologie-kritische samenleving waarin iedereen mee kan denken en beslissen over de ontwikkeling en inzet van technologie. Door uiteenlopende projecten maakt SETUP invoelbaar wat nieuwe technologie betekent voor ons en onze samenleving.
De Complimentenmakers
In deze deelsessie van de Complimentenmakers leer je alles over het géven van aandacht. Op het gebied van complimenten maken is niemand zo ervaren als zij. Leuk natuurlijk, maar ook jammer. Want wie de wereld compliment voor compliment een beetje liever wil maken, kan daar wel wat hulp bij gebruiken. Daarom máken ze niet alleen complimenten maar maken ze je ook graag medeplichtig d.m.v. deze workshop.
In de workshop “De kunst van complimenten” leer je over de waarde van een goed compliment en brengen ze theorie en praktijk samen. De Complimentenmakers laten zien hoe een goed compliment in elkaar zit, nemen je mee op reis langs biologische en filosofische facetten van ons lievelingsonderwerp en laten je de noodzaak van echte waardering en aandacht inzien. Zowel op de werkvloer als in je privéleven. “Want complimenten werken aanstekelijk. Wie zich gezien en gewaardeerd voelt, ziet zelf ook meer.”
Ireen van der Lem en Veerle Sterk (Lief & Leedstraten)
Lief en leedstraten zijn straten waar bewoners extra aandacht aan hun buren besteden. Bijvoorbeeld als iemand veel alleen is, net uit het ziekenhuis komt of een naaste heeft verloren. Of juist op vrolijke momenten zoals bij de geboorte van een baby, een nieuwe baan of het behalen van een diploma. Zo ontstaan warme en zorgzame straten. Wat ruim tien jaar geleden begon in Rotterdam, is inmiddels uitgegroeid tot een landelijke beweging met meer dan 62 gemeenten en ruim 3.000 zorgzame straten.
Ireen van der Lem is coördinator van het landelijk netwerk Lief & Leedstraten en stond in Rotterdam aan de basis van het concept. Veerle Sterk werkt bij welzijnsorganisatie Buurts in Haarlem en coördineert de Lief en Leedstraten in deze gemeente. Tijdens de workshop ga je als professional maar ook als buur interactief aan de slag met het thema ‘de zorgzame straat’. Ireen en Veerle laten zien hoe de aanpak werkt, wat ervoor nodig is om onderlinge betrokkenheid te stimuleren en hoe Lief & Leedstraten bijdragen aan sterkere, zorgzamere buurten.
Maarten Boer (Buutvrij for life)
Hoe zorg je ervoor dat mensen écht aandacht aan je besteden? Maarten Boer, oprichter van het creatieve bureau Buutvrij for life, laat in deze energieke deelsessie zien dat aandacht niet iets is wat je zomaar krijgt: aandacht moet je verdienen.
Aan de hand van een reeks ogenschijnlijk onmogelijke campagne-uitdagingen die tóch zijn gelukt, laat Maarten zien hoe lef, creativiteit en anders durven denken ervoor zorgen dat je merk/organisatie opvalt en mensen in beweging krijgt.
Een inspirerende sessie vol humor en verrassende voorbeelden, voor iedereen die wil ontdekken hoe je in een wereld vol prikkels de aandacht krijgt.
Berber Chaqan Broekstra
We zijn altijd online, maar voelen ons steeds minder verbonden. Waar is onze échte aandacht gebleven?
Berber Chaqan Broekstra is mediapedagoog en moeder van een kleuter. Ze helpt kinderen, jongeren, opvoeders en professionals om bewust en weerbaar om te gaan met schermen, digitale verleiding en sociale media. Zonder opgeheven vingertje, maar juist samen en vanuit verbinding. Want we zitten er allemaal middenin, toch?
Via gastlessen, ouderbijeenkomsten, workshops en keynotes, en als moderator van panels en discussies, deelt Berber praktische inzichten met scholen, bibliotheken en andere organisaties.
Met humor en concrete voorbeelden zet Berber je aan het denken. Geen theoretisch verhaal, maar herkenbare situaties uit het echte én online leven. Want met kleine stappen komen we samen een heel eind.
Luc Stevens
Elk mens is intrinsiek gemotiveerd om te leren en zich te ontwikkelen. We zijn van huis uit pro-actief, altijd er op uit om te weten en te kunnen. In de snelle ontwikkeling van kinderen zie je dat het beste, maar hoe houden wij die zin in ontwikkeling bij hen vast? Door acceptatie, door erkenning van wie ze zijn, door ruimte en uitdaging.
We lijken dat een beetje verleerd omdat we in onze berekenende en toetsende maatschappij leren en ontwikkeling vooral in de schoolse context zijn gaan zien, nuttig en doelmatig. We houden de regie graag in de hand. Verrassend en heel leerzaam kunnen kinderen je hun perspectief laten zien en wat zij eigenlijk van ons vragen: zoals luisteren, hen serieus nemen, naast hen gaan staan en met hen uitproberen. Aandacht en ruimte voor eigen regie. Daar komen geen ongelukken van, daar valt te leren.
In deze sessie deelt Luc Stevens (founding father NIVOZ en hoogleraar orthopedagogiek) zijn visie op aandacht, ruimte en de ontwikkeling van kinderen. Daarnaast gaat hij graag met deelnemers in gesprek over dit onderwerp, met ruimte voor vragen, ervaringen en dialoog.
Movisie – Aandacht voor de minder gehoorde stemmen
Wie krijgt er vanzelfsprekend een podium en wie blijft juist vaker buiten beeld? In deze deelsessie richten we onze aandacht op de stemmen die minder vaak worden gehoord. Hoe zorgen we ervoor dat verschillende perspectieven en ervaringen daadwerkelijk ruimte krijgen en invloed uit oefenen op zaken die spelen in hun leefomgeving? En wat vraagt dat van jou als professional en organisatie? We onderzoeken hoe je bewust aandacht kunt geven aan mensen die niet altijd vanzelfsprekend aan tafel zitten – en hoe juist die aandacht kan bijdragen aan meer inclusie, betrokkenheid en verbinding.
Onderzoeker Daan de Bruijn en Malin Winter van kennisinstituut Movisie verzorgen deze deelsessie. Zij zijn experts op het gebied van zeggenschap en invloed van inwoners en benutting van ervaringskennis in beleid.
Stadsklooster Haarlem – Aandacht in de kleine ontmoeting
Wat gebeurt er wanneer je iets wezenlijks van jezelf deelt en de ander met volle aandacht luistert? Wanneer je niet alleen wordt aangehoord, maar je werkelijk gezien en gehoord voelt?
In deze ervaringsgerichte deelsessie onderzoeken we wat aandacht doet in de ontmoeting tussen mensen. Wat zie ik, wat zie jij? Wat hoor ik, wat hoor jij? En wat breng ik zelf mee in een gesprek? Met speelse oefeningen ervaar je hoe luisteren, kijken en delen ruimte kunnen maken voor echte verbinding.
Irma Hartog, maker van het nieuwe programma Vertelkracht van Stadsklooster Haarlem, begeleidt de sessie. Vanuit Stadsklooster Haarlem verzorgt Judith van der Wildt een korte inleiding over de betekenis van aandacht.
Je ontdekt wat aandachtig ontmoeten vraagt én teweeg kan brengen. Een ervaring die je kunt meenemen naar je dagelijkse werk in de bibliotheek, waar juist kleine ontmoetingen van grote betekenis kunnen zijn.
Uitreiking Beste Bibliotheek en NBD Biblion Jeugdspecialist van het jaar
De uitreiking van NBD Biblion Jeugdspecialist van het Jaar & de Beste Bibliotheek vindt ook dit jaar plaats tijdens Bibliotheekplaza. De prijs NBD Biblion Jeugdspecialist van het Jaar is een samenwerking tussen Bibliotheekblad, CPNB en NBD Biblion. De prijs voor Beste Bibliotheek wordt uitgereikt door Bibliotheekblad in samenwerking met NBD Biblion.
Blijf op de hoogte!
Door je aan te melden voor onze mailings, ben jij als eerste op de hoogte van ontwikkelingen rondom Plaza!
Relevante links
