Even voorstellen! In gesprek over leescultuur en burgerschap

Interview Educatie
Gepubliceerd op 24 september 2026

Door Anne Jet van Orden

Een eerste werkweek bij Probiblio afsluiten op de Theeducatie bijeenkomst in Leiden levert meteen gedeelde inzichten én leuke ontmoetingen op. Als nieuwe adviseur Taal & Digitaal voor het voortgezet onderwijs stelt Anne Jet van Orden zich via dit gesprek graag voor.

Tijdens een wandeling over het groene terrein van De Tuin van de Smid, met op de achtergrond het gebalk van een paar ezels, raakten Renee Beerendonk (adviseur voor het primair onderwijs) en Anne Jet al snel verder in gesprek. Die ontmoeting krijgt nu al een vervolg: de komende tijd trekken ze samen op rondom het project Burgerschap in het onderwijs.

Theeducatie bijeenkomst

Renee: “We sloten jouw eerste werkweek bij Probiblio af tijdens de Theeducatie-bijeenkomst. Wat maakte die dag voor jou zo’n inspirerende afsluiting van je eerste week?”

Anne Jet: “Die dag voelde voor mij als een mooie samenkomst van wat ik in mijn eerste weken bij Probiblio al heb mogen beleven. Ik ben door verschillende consulenten uitgenodigd om eens langs te komen. Ook heb ik verschillende bibliotheken (ook op scholen) bezocht en gezien hoe er met de ruimten wordt gewerkt om ze echt als ontmoetingsplek in te zetten. Dat sluit aan bij hoe ik mijn rol als adviseur wil invullen: in gesprek gaan met bibliotheekprofessionals, scholen, docenten én leerlingen, en van daaruit samen werken aan leescultuur.
Tijdens een wandeling in de pauze hadden we een gesprek over hoe we allebei een sterke missie voelen om te werken aan de leescultuur van jongeren: jij vanuit jouw expertise in het primair onderwijs, door te werken met meer rijke literatuur. Ikzelf vanuit mijn ervaring in het vo en burgerschapsonderwijs, door ruimte te maken voor een meer inclusieve en gelijkwaardige leescultuur.”

Anne Jet: “Jij hebt Theeducatie mede georganiseerd. Wat neem jij zelf mee van die dag?”

Renee: “Het is mooi om op zo’n dag te zien hoe praktijkervaring en inzichten uit onderzoek samenkomen. Ik vind het altijd ontzettend waardevol om mensen persoonlijk te ontmoeten en te zien hoe kennis, ervaringen en goede voorbeelden worden gedeeld. Deze dag bevestigt voor mij opnieuw hoeveel kennis, passie en deskundigheid er binnen de bibliotheken aanwezig is en hoe graag ze willen blijven leren.”

Waarde van verhalen

Renee: “Jouw achtergrond ligt in sociologie, journalistiek en participatief onderzoek. Hoe heeft dat jouw kijk op lezen gevormd?”

Anne Jet: “Voor mij hebben sociologie en journalistiek iets belangrijks gemeen: de waarde van verhalen. Verhalen bieden nieuwe perspectieven en brengen mensen met elkaar in gesprek. Vanuit mijn ervaring in het voortgezet onderwijs neem ik mee hoe belangrijk het is om aan te sluiten bij de leefwereld van jongeren en verder te kijken dan de aannames die we soms hebben over hun leescultuur.

Literatuur en verhalen verrijken je doordat ze je laten kennismaken met ervaringen en perspectieven buiten je eigen bubbel. Hier zie ik een mooie maatschappelijke rol voor de bibliotheek: ruimte bieden aan verschillende stemmen en nieuwsgierigheid aanwakkeren. Dat raakt voor mij ook aan burgerschap. Lezen helpt om te luisteren, je in anderen te verplaatsen en verbinding met elkaar te zoeken.”

Burgerschap in het onderwijs

Renee: “De komende tijd trekken we samen op rond burgerschap in het onderwijs. Waar hoop je dat onze samenwerking toe kan leiden?”

Anne Jet: “Ik hoop dat we de verbinding tussen onderwijs en bibliotheek verder kunnen versterken en samen kunnen laten zien hoe lezen en burgerschap elkaar raken. Daarnaast kijk ik er erg naar uit om van elkaar te leren en de samenwerking tussen het po en vo verder te verdiepen.
En Renee, jij gaf me tijdens onze eerste kennismaking al meteen wat tips voor po-boeken rondom burgerschap. Mijn leeslijst was daardoor direct weer aangevuld. Dat soort kennisuitwisseling belooft wat voor onze samenwerking!”

Anne Jet en Renee: “De komende tijd hebben we samen al een aantal bezoeken gepland met professionals uit het onderwijs en de bibliotheken. Daar kijken we naar uit: ophalen wat er in de praktijk leeft en leren van de ervaringen van anderen, en elkaar.
Heb jij ervaringen of voorbeelden van hoe lezen en burgerschap elkaar raken in het onderwijs? Of zijn er vragen of uitdagingen waar je mee bezig bent? Laat het ons vooral weten, we gaan daar graag over met je in gesprek.’